Woningtekort of verdelingsprobleem op de woningmarkt?

Woningtekort en 100.000 nieuwbouwwoningen per jaar

Het kabinet houdt vast aan de ambitie om jaarlijks 100.000 woningen te bouwen om het woningtekort terug te dringen. Die doelstelling is stevig en begrijpelijk gezien de druk op de woningmarkt. Toch werpt recent onderzoek een prikkelende vraag op: is er daadwerkelijk een tekort aan woonruimte, of vooral een tekort aan efficiënte verdeling?

Volgens een publicatie in economenblad ESB zou het huidige woningtekort in theorie opgelost kunnen worden als de ruim vier miljoen huishoudens die het ruimst wonen gemiddeld 11 m² zouden inleveren. Dat zet het debat over woningbouw en woningmarkt in een ander perspectief.

Gemiddeld woonoppervlak per persoon in Nederland

Cijfers van het CBS uit 2021 laten zien dat Nederlanders gemiddeld 53 m² woonoppervlakte per persoon tot hun beschikking hebben. Daarmee behoort Nederland tot de koplopers in Europa als het gaat om ruim wonen. Met name het aantal woonkamers en de omvang van eengezinswoningen dragen bij aan dat royale gemiddelde.

Ruim wonen is in Nederland eerder regel dan uitzondering. Meer dan de helft van de huishoudens woont naar internationale maatstaven zeer comfortabel. Dat beeld contrasteert scherp met de publieke perceptie van schaarste, die vooral wordt gevoeld door specifieke groepen op de woningmarkt.

Krappe woonruimte vooral in de huursector

Dat neemt niet weg dat er huishoudens zijn die daadwerkelijk te weinig ruimte hebben. Ongeveer 4% van de Nederlandse huishoudens woont te krap. Dat komt neer op circa 270.000 huishoudens, met in totaal 570.000 personen. Het gaat daarbij vooral om huishoudens met een lager inkomen.

Opvallend is dat te krap wonen in de koopsector nauwelijks voorkomt. De problematiek concentreert zich in de huursector, met name in het private segment. Bij 13% van de particuliere huurwoningen is sprake van onvoldoende woonruimte. In de corporatiesector ligt dat aandeel ongeveer de helft lager, wat wijst op verschillen in prijsstelling, woninggrootte en toewijzing.

Efficiënt gebruik van woningvoorraad als alternatief voor nieuwbouw

De cijfers onderstrepen dat de Nederlandse woningmarkt niet alleen draait om aantallen, maar ook om benutting van bestaande vierkante meters. Wanneer grote woningen worden bewoond door kleine huishoudens en kleine woningen door grotere huishoudens, ontstaat frictie die nieuwbouw alleen niet volledig kan oplossen.

Dat betekent niet dat de bouwopgave minder urgent is. Wel vraagt het om een bredere blik op doorstroming, woningdelen en het aantrekkelijk maken van passende woonvormen. De discussie verschuift daarmee van puur kwantitatief bouwen naar kwalitatief en strategisch inzetten van de bestaande woningvoorraad.

In een markt waarin elke m² telt, wordt de vraag hoe ruimte wordt verdeeld minstens zo relevant als de vraag hoeveel er wordt bijgebouwd.

Bron: fd.nl