Ventilatie versus frisse lucht: wooncomfort onder druk

Woningisolatie gaat ten koste van open ramen en natuurlijke ventilatie

In de strijd om betere energielabels worden in steeds meer huurwoningen ramen definitief dichtgeschroefd. Ook het AW-lab, ondergebracht in een corporatieruimte, merkt dit nu aan den lijve. Waar vroeger nog het gezang van de merel naar binnen waaide, zal straks alleen het gezoem van mechanische ventilatie overblijven. Want frisse lucht via een open raam? Dat is volgens de corporatie energieverspilling.

In een kleurrijke brochure wordt aangekondigd dat ‘draaiende delen’ worden vervangen door vaste ramen. Als tegemoetkoming wordt een ZR-rooster geplaatst en een modern ventilatiesysteem geïnstalleerd dat automatisch reageert op de CO₂-concentratie in de ruimte.

CO₂-metingen sturen mechanische ventilatie aan

Het nieuwe systeem werkt met sensoren die bij een bepaalde CO₂-waarde inschakelen. De grens ligt vaak bij 800 ppm (parts per million), wat neerkomt op 1,6 gram CO₂ per m³. Ter vergelijking: buitenlucht bevat al circa 430 ppm. Bij 800 ppm zou volgens recente studies sprake zijn van verhoogde hartslag, bloeddruk en ademfrequentie – al kun je van koffie of traplopen ook die effecten krijgen.

Zodra het systeem ‘vervuilde’ lucht meet, wordt verse lucht met kracht naar binnen geblazen. Om die weer kwijt te raken, worden binnendeuren ingekort, zodat lucht kan circuleren tussen de ruimtes. Dit alles voor een beter energielabel, én een subsidie.

De menselijke factor in CO₂-productie

Een kalme mens produceert ongeveer 800 gram CO₂ per dag, blijkt uit recente onderzoeken. In een kamer van 60 m³ betekent dat dat de lucht al na anderhalf uur in het ‘ongezonde’ bereik zit, zelfs zonder te koken of veel te bewegen. Komt er bezoek of zit er een huisdier bij, dan loopt de concentratie nog sneller op.

Dat roept de vraag op hoe vaak het ventilatiesysteem werkelijk zal draaien. De folder zwijgt hierover, net als over de vraag waarom deze techniek beter zou zijn dan gewoon een raampje openzetten.

Wooncomfort of bouwvoorschrift?

Hoewel de motoren van het systeem ‘bijna onhoorbaar’ zouden zijn, blijft het ongemak voelbaar. Vermoeidheid, hoofdpijn en concentratieproblemen zijn geen denkbeeldige klachten. Niet voor niets schrijft het Bouwbesluit voor dat de lucht in een woonkamer minimaal eens per uur volledig moet worden ververst.

Creatieve alternatieven zoals schalen met kaliumhydroxide – een ouderwetse CO₂-vanger – doen inmiddels op speelse toon de ronde. Maar de kans is groot dat sommige bewoners uiteindelijk zelf een oplossing bedenken die radicaal is en doeltreffend: gewoon een gat boren in het driedubbele glas, om de houtduif weer te horen.

Bron: nrc.nl