Stijgende gasprijs raakt productie bakstenen hard
23 maart 2026
Aardgas blijft cruciaal voor productie bakstenen
De snel stijgende aardgasprijzen zetten de baksteenindustrie stevig onder druk. Toch blijkt een alternatief voor aardgas voorlopig nog niet binnen handbereik. Voor de productie van bakstenen is hoge en constante hitte noodzakelijk, en die wordt momenteel vrijwel uitsluitend met aardgas gerealiseerd.
Volgens sectorpartijen is elektrificatie op grote schaal simpelweg nog geen optie. De temperaturen die nodig zijn in steenovens – tot ruim 1.050 graden Celsius – vereisen een energiebron die niet alleen krachtig, maar ook continu beschikbaar is. Daarmee blijft aardgas voorlopig een onmisbare schakel in het productieproces.
Stijgende energieprijzen vergroten druk op bouwkosten
De recente geopolitieke spanningen hebben de gasprijs in korte tijd fors opgedreven. Voor energie-intensieve sectoren zoals de keramische industrie vertaalt zich dat direct in hogere kosten.
Bij baksteenproductie vormt aardgas een aanzienlijk deel van de totale kostprijs. Schommelingen in de energieprijs werken daardoor snel door in de prijs van bouwmaterialen, wat uiteindelijk ook impact heeft op de haalbaarheid van bouwprojecten.
De verwachting is dat de prijs van gevelstenen de komende jaren verder zal stijgen, wat de druk op de toch al krappe woningbouwmarkt verder opvoert.
Duurzame investeringen verminderen afhankelijkheid beperkt
Om de impact van stijgende energieprijzen te beperken, investeren producenten in verduurzaming van hun processen. Zo wordt restwarmte steeds vaker hergebruikt, bijvoorbeeld voor het drogen van klei.
Met innovatieve technieken kan het energieverbruik worden verlaagd en de CO2-uitstoot worden teruggedrongen. Deze optimalisaties zorgen voor efficiëntere productie, maar lossen de afhankelijkheid van aardgas niet volledig op.
De energietransitie binnen deze sector blijkt daarmee eerder een proces van geleidelijke verbetering dan een snelle omslag.
Beperkte marges vergroten kwetsbaarheid sector
De financiële ruimte binnen de baksteenindustrie is relatief beperkt. Marges zijn dun, terwijl kosten voor energie, arbeid en regelgeving toenemen.
Daar komt bij dat producenten te maken hebben met het Europese emissiehandelssysteem, dat extra kosten met zich meebrengt. Deze combinatie maakt het lastig om stijgende kosten volledig zelf op te vangen, waardoor prijsverhogingen richting de markt onvermijdelijk lijken.
Tegelijkertijd staat de vraag onder druk door een afkoelende woningbouw in Europa, wat de positie van producenten verder bemoeilijkt.
Netcongestie belemmert elektrificatie bouwindustrie
Zelfs als elektrificatie technisch haalbaar zou zijn, vormt de capaciteit van het elektriciteitsnet een belangrijke belemmering. In veel regio’s is het net overbelast, waardoor nieuwe aansluitingen jaren kunnen duren.
Dit maakt de overstap naar elektrische ovens op korte termijn niet realistisch. Daarmee blijft de sector voorlopig afhankelijk van fossiele energie, ondanks de druk om te verduurzamen.
Alternatieven zoals waterstof en CO2-gebruik in ontwikkeling
De sector kijkt wel vooruit naar alternatieve energiebronnen zoals waterstof en biogas. Hoewel deze opties op papier veelbelovend zijn, wordt brede toepassing pas op langere termijn verwacht.
Daarnaast wordt geëxperimenteerd met nieuwe productiemethoden, zoals het uitharden van stenen met CO2 in plaats van bakken. Dit soort innovaties kunnen op termijn bijdragen aan een lagere uitstoot, maar bevinden zich nog in een vroege fase en zijn commercieel nog beperkt toepasbaar.
De combinatie van technologische ontwikkeling en marktacceptatie bepaalt uiteindelijk of deze alternatieven een serieuze rol gaan spelen in de bouwketen.
Bron: fd.nl