Hypotheekrenteaftrek blijft, maar verruiming dreigt na 2031

Coalitieakkoord zet de toon

Het voornemen is helder verwoord in het coalitieakkoord: om rust op de woningmarkt te bewaren en het eigen huis betaalbaar te houden, blijft de fiscale behandeling van de eigen woning ongewijzigd. Daarmee lijkt de hypotheekrenteaftrek voorlopig veiliggesteld. Met name de VVD kan dit als een belangrijke overwinning beschouwen.

Toch is fiscale stilstand zelden neutraal. In dit geval dreigt het ongewijzigd laten van de regels juist uit te lopen op een verruiming van de hypotheekrenteaftrek.

Dertig jaar aftrek als tikkende klok

Bij de invoering van het huidige belastingstelsel in 2001 is vastgelegd dat hypotheekrente maximaal dertig jaar aftrekbaar is. Die termijn loopt in 2031 af voor een grote groep oudere hypotheken, kort nadat de regeerperiode van Rob Jetten en zijn kabinet eindigt.

In theorie betekent dit dat vanaf dat moment voor veel huiseigenaren de renteaftrek stopt. Het ministerie van Financiën rekent daar ook op en verwacht bij ongewijzigd beleid een besparing van ongeveer €1 mrd per jaar.

Uitvoerbaarheid als zwakke schakel

Die besparing is echter gebaseerd op een aanname die in de praktijk moeilijk houdbaar is. Niemand kan met zekerheid vaststellen of een huiseigenaar daadwerkelijk dertig jaar lang hypotheekrente heeft afgetrokken. De Belastingdienst beschikt slechts over aangiftes van de afgelopen vijf jaar.

Ook belastingplichtigen zelf zullen zelden alle aanslagen van de afgelopen dertig jaar hebben bewaard. Daarmee wordt het vrijwel onmogelijk om vast te stellen of de aftrektermijn daadwerkelijk is verstreken.

Ruimte voor discussie en coulance

De kans is groot dat huiseigenaren de renteaftrek uit gewoonte blijven opvoeren. Net als bij andere fiscale dossiers kan vervolgens worden gerekend op begrip van rechters of politieke druk om coulant om te gaan met de regels.

In de praktijk dreigt de dertigjaarbeperking daardoor onuitvoerbaar te worden. Dat zet de deur open naar een politieke keuze om de hypotheekrenteaftrek alsnog te verruimen.

Beleidskeuzes schuiven vooruit

Doordat nu niet wordt ingegrepen, leggen partijen als D66, VVD en CDA de rekening feitelijk bij een volgend kabinet. Met 2030 al in zicht is er te weinig tijd om vóór 2031 een ingrijpende fiscale hervorming door te voeren.

Het risico is dat een maatregel die ooit bedoeld was als tijdelijke begrenzing, ongemerkt verandert in een structurele verruiming.

Economische effecten blijven gevoelig

Economisch gezien blijft de hypotheekrenteaftrek een omstreden instrument. Critici wijzen erop dat de regeling hogere schulden stimuleert en woningprijzen opdrijft. Een uitbreiding ervan zou dat effect alleen maar versterken.

Juist daarom krijgt de ogenschijnlijk rustige keuze om niets te veranderen een scherp randje.

Bron: fd.nl