Duurzaam zwembad Overijssel draait volledig zonder aardgas

Een warm bad zonder gas

Aan de rand van de bossen bij Rijssen-Holten ligt zwembad De Koerbelt. Voor de jonge bezoekers voelt het als elk ander zwembad, maar achter de schermen draait een energiesysteem dat uniek is in Nederland. Het bad is volledig aardgasvrij én op weg om meer energie op te wekken dan het verbruikt.

Vanaf de eerste schetsen in 2017 stelde de gemeente één harde eis: geen aardgas. Die ambitie is inmiddels werkelijkheid geworden, dankzij een combinatie van zonnepanelen, zoutbatterijen en een slimme installatie van heatpipes.

Warmte uit zonlicht én maanlicht

Achter het zwembad liggen ruim 1300 glazen buizen opgesteld: de heatpipes. Die vangen zonnestralen op en zetten ze om in warmte voor het zwembadwater. Dankzij de dubbele glaslagen en een slimme koperen binnenlaag kunnen de buizen zelfs bij winterse temperaturen al 30 graden warm water leveren. Zelfs maanlicht draagt een beetje bij, zo legt wethouder René de Koff trots uit.

Het verwarmde water stroomt vervolgens naar een reeks grote vaten die functioneren als warmteopslag. Deze zorgen ervoor dat het zwembad ook bij weinig zon kan blijven draaien. Een warmtepomp zorgt nog voor de laatste graden, maar het systeem draait grotendeels zelfstandig.

Energieopslag in zout en olie

In de zogenaamde energiekelder onder het gebouw staan zoutbatterijen en isolatievaten opgesteld. Hier wordt zonne-energie opgeslagen en het verwarmde water bewaard. In de isolatievaten zit een olie die warmte lang kan vasthouden. Bij een warme zomer warmt deze olie genoeg op om het zwembadwater zelfs in de wintermaanden grotendeels zonder extra energie te verwarmen.

Hoewel de kelder pas sinds kort operationeel is, werkt het systeem nu al grotendeels naar behoren. De enige uitdaging: de onderdelen kwamen uit alle hoeken van de wereld, waardoor de oplevering iets vertraging opliep.

Verduurzaming van zwembaden blijft uitdagend

Zwembaden behoren tot de lastigste gebouwen om te verduurzamen. De meeste baden draaien nog op aardgas en zijn sinds de Russische inval in Oekraïne geconfronteerd met stijgende energiekosten. Toch blijft verduurzaming in veel gevallen uit. Volgens het Mulier Instituut zijn in meer dan de helft van de Nederlandse zwembaden sinds de bouw geen duurzame maatregelen genomen.

De gemeente Rijssen-Holten koos wél voor de sprong voorwaarts. Met een investering van bijna drie miljoen euro werd De Koerbelt van top tot teen voorzien van duurzame technologie. Dat lijkt zich nu dubbel en dwars terug te betalen.

Energiepositief en koploper in Nederland

De cijfers liegen er niet om. In 2020 verbruikte het oude gasgestookte zwembad nog 125.000 m³ gas. De nieuwe installatie bespaart nu 570 ton CO₂ per jaar. En dankzij de 770 zonnepanelen op het dak, die samen 85.000 kilowattuur opwekken, is De Koerbelt op weg om energiepositief te worden.

Het zwembad zelf gebruikt namelijk maar zo’n 40.000 kilowattuur per jaar. De rest kan worden teruggeleverd aan het net. Daarmee profileert De Koerbelt zich inmiddels met recht als het duurzaamste zwembad van Nederland.

Bron: fd.nl