Circulaire bouw en woningopdeling als sleutel voor klimaatdoelen

Meer woningen door opsplitsen

Nederland kan de woningvoorraad flink uitbreiden door bestaande woningen te transformeren, op te toppen of op te splitsen. Volgens het rapport Circulair versterkt van de Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR) kan op deze manier met minder materialen aanzienlijk meer woonruimte worden gecreëerd.

Het opdelen van een appartement verlaagt de klimaatimpact per vierkante meter met maar liefst 85 procent in vergelijking met nieuwbouw. Bovendien bespaart het materialen die anders nodig zouden zijn voor wegen en infrastructuur. In 2025 zouden op deze manier tussen de 22.500 en 48.400 extra woningen gerealiseerd kunnen worden, mits aanvullend beleid en financiële instrumenten beschikbaar zijn. Doorstroming en woningdelen blijven hierbij ook belangrijke kansen bieden.

Materiaalimpact van woningbouw

Bouwmaterialen voor woningen en renovaties veroorzaakten in 2020 ongeveer 15 megaton CO2-uitstoot, waarvan de helft direct verband houdt met woningbouw. Met de aanhoudende vraag naar woningen zal de materiaalbehoefte de komende decennia alleen maar toenemen.

De Klimaatraad benadrukt dat circulair bouwen essentieel is voor een duurzame bouwsector. Hergebruik van materialen, toepassing van secundaire grondstoffen en circulair slopen kunnen de materiaalkringloop aanzienlijk verbeteren. Ook is het nodig niet-duurzame materialen te vervangen door alternatieven met een lagere impact.

Houtbouw als duurzaam alternatief

Nieuwbouw moet slimmer en duurzamer plaatsvinden, met minder beton, staal en glas. Houtbouw heeft een lage klimaatimpact, kan CO2 opslaan en sluit goed aan bij prefab en modulair bouwen, wat voordelen biedt voor bouwtijd en logistiek.

Toch zijn er beperkingen: de houtvoorziening staat onder druk en biobased bouwen is vaak duurder en minder bekend in de sector. Opschaling vereist investeringen, kennisontwikkeling en consistent beleid. Ook het importeren van hout blijft nodig, terwijl de vraag uit meerdere sectoren stijgt. De WKR adviseert gerichte prikkels, zoals betere waardering van biobased materialen in de milieuprestatie-eis, om deze bouwvorm sneller te laten groeien.

Strengere milieuprestatie-eisen

De milieuprestatie-eis voor gebouwen (MPG) is momenteel nog te laag om ingrijpende veranderingen in materiaalgebruik af te dwingen. Bouwers kunnen vaak voldoen zonder duurzaamheidswinst te boeken.

De Klimaatraad pleit ervoor dat de voordelen van biobased materialen sterker meetellen in de berekening van de MPG. Hierdoor worden duurzame keuzes daadwerkelijk beloond en krijgt circulair bouwen een betere kans om door te groeien.

Financiering staat onder druk

Opvallend is dat het budget voor ondersteuning van de circulaire economie de komende jaren juist daalt, van 86 miljoen euro in 2025 naar minder dan 54 miljoen euro in 2030.

Dit staat haaks op de klimaatambities en de behoefte aan structurele financiering voor de bouwsector. De WKR benadrukt dat langdurige ondersteuning nodig is, bijvoorbeeld via subsidies, fiscale maatregelen en investeringen in innovatie en uitvoering, om de transitie naar circulair en duurzaam bouwen daadwerkelijk te versnellen.

Bron: fd.nl