Bouwsector dringt aan op snelle aanpak netcongestie

Verduurzaming vastgoed stokt door onduidelijk beleid

De verduurzaming van woningen en ander vastgoed dreigt verder te vertragen als de politiek geen duidelijke koers uitzet. Bouwbedrijven, verhuurders, woningcorporaties en belangenorganisaties roepen het kabinet op om snel met heldere regels en stabiele subsidieregelingen te komen. Vooral de aanpak van netcongestie wordt gezien als een cruciale voorwaarde om de energietransitie in de gebouwde omgeving op gang te houden.

Volgens verschillende sectorpartijen zorgen wisselende subsidieregels, onduidelijke plannen rond warmtenetten en hoge kosten van installaties zoals warmtepompen voor onzekerheid bij vastgoedeigenaren. Hierdoor worden verduurzamingsplannen regelmatig uitgesteld of zelfs helemaal geschrapt. Dat is problematisch, aangezien Nederland in 2030 ongeveer 1,5 miljoen woningen energiezuiniger wil maken.

Netcongestie als grootste obstakel voor woningbouw

Een van de grootste knelpunten is het gebrek aan capaciteit op het elektriciteitsnet. Netcongestie vormt inmiddels een serieuze belemmering voor zowel nieuwbouwprojecten als verduurzamingsinitiatieven. Volgens signalen uit de bouw- en infrasector kan op twee van de drie potentiële bouwlocaties momenteel niet worden gebouwd vanwege beperkingen op het stroomnet.

Daar komt bij dat marktpartijen vaak onvoldoende inzicht hebben in de beschikbare netcapaciteit. Zonder transparante energiedata en een duidelijke koppeling met woningbouwprogrammering opereren ontwikkelaars en investeerders volgens brancheorganisaties in feite in de mist. Dat maakt het lastig om projecten goed te plannen of investeringsbeslissingen te nemen.

Netbewust bouwen als tijdelijke oplossing

Om toch vooruitgang te boeken wordt steeds vaker gesproken over “netbewust bouwen”. Daarbij wordt het energieverbruik van woningen afgestemd op de beschikbare capaciteit van het elektriciteitsnet. Door piekbelasting te beperken, kunnen meer woningen worden aangesloten zonder dat het net direct verzwaard hoeft te worden.

Voorbeelden zijn hybride warmtepompen die minder elektriciteit vragen tijdens piekmomenten of laadpalen die energie uit autobatterijen kunnen terugleveren aan het net. Volgens de netbeheerders kan elke slimme laadoplossing het verschil maken. In theorie kan één netbewuste laadpaal al ruimte creëren voor een extra woning op hetzelfde elektriciteitsnet.

Toch lopen dit soort oplossingen nog tegen praktische barrières aan. Regelgeving en aansluitprioriteit zijn vaak nog onvoldoende ingericht om dergelijke innovatieve oplossingen daadwerkelijk te stimuleren.

Warmtenetten blijven hangen in onzekerheid

Ook rond warmtenetten blijft de situatie onduidelijk. Hoewel de nieuwe Wet collectieve warmte bedoeld is om de aanleg van warmtenetten te versnellen en transparanter te maken voor consumenten, ervaren veel partijen nog steeds onzekerheid over de uitvoering.

Voor woningeigenaren leidt dit tot een lastig dilemma. Moet er nu worden geïnvesteerd in een volledig elektrische oplossing, of is het verstandiger te wachten op een warmtenet dat mogelijk later in de wijk wordt aangelegd? Deze onzekerheid zorgt ervoor dat veel eigenaren investeringsbeslissingen uitstellen.

De uitrol van nieuwe warmtenetten ligt bovendien al geruime tijd vrijwel stil. Dat komt deels doordat wetgeving jarenlang vertraging opliep en doordat commerciële energiebedrijven zich steeds vaker terugtrekken uit projecten.

Financiering van verduurzaming onder druk

Naast duidelijk beleid vragen sectororganisaties ook aandacht voor de financiering van verduurzaming. Woningcorporaties worden vaak gezien als een belangrijke motor in de verduurzaming van wijken, maar de financiële ruimte om die rol te vervullen staat onder druk.

Volgens corporatiekoepel Aedes kampt de sector met een tekort van ongeveer 20 miljard euro om alle geplande verduurzamingsmaatregelen uit te voeren. Dat bedrag staat gelijk aan de verduurzaming van ongeveer 160.000 woningen.

Corporaties geven aan dat ze al veel investeren, maar dat de grenzen van hun financiële mogelijkheden in zicht komen. Zonder een sterkere investeringsbasis dreigt het tempo van verduurzaming te vertragen, terwijl juist versnelling nodig is om woningen betaalbaar, comfortabel en toekomstbestendig te houden.

Bron: cobouw.nl