Tekort rolstoelwoningen blijft onderbelicht probleem

Gemeenten sturen nauwelijks op rolstoelgeschikte woningbouw

Ondanks een groeiende vraag naar toegankelijke woningen voor mensen in een rolstoel, blijven concrete eisen vanuit gemeenten vrijwel uit. Uit recent onderzoek blijkt dat bij grootschalige woningbouwprojecten zelden verplichtingen worden opgelegd om rolstoelgeschikte woningen te realiseren.

Dat is opvallend, aangezien Nederland zich met het VN-verdrag Handicap al in 2016 heeft gecommitteerd aan voldoende passende woonruimte voor mensen met een beperking. In de praktijk blijkt deze ambitie echter nog ver verwijderd van de realiteit.

VN-verdrag Handicap krijgt weinig doorwerking in woningbouw

Met de ratificatie van het VN-verdrag Handicap heeft Nederland zich verplicht om inclusiviteit ook in de woningmarkt door te voeren. Dit betekent dat mensen met een beperking daadwerkelijk keuzevrijheid moeten hebben in waar en hoe zij wonen.

Toch blijkt uit navraag bij tientallen gemeenten dat deze verplichting nauwelijks wordt vertaald naar harde eisen in gebiedsontwikkeling of nieuwbouwprojecten. Daarmee blijft de uitvoering van het verdrag vooral theoretisch, terwijl de praktijk om concrete oplossingen vraagt.

Nultredenwoningen bieden geen oplossing voor rolstoelgebruikers

Veel gemeenten verwijzen naar de bouw van zogenoemde nultredenwoningen als antwoord op de toegankelijkheidsopgave. Deze woningen zijn drempelloos en sluiten aan bij bredere doelstellingen om het woningaanbod toekomstbestendig te maken.

Maar in de praktijk blijken deze woningen vaak ongeschikt voor rolstoelgebruikers. De afmetingen van deuropeningen, sanitaire ruimtes en indelingen zijn doorgaans niet afgestemd op het gebruik van een rolstoel, waardoor de functionaliteit beperkt blijft.

Het verschil tussen ‘toegankelijk’ en ‘bruikbaar’ wordt hier pijnlijk zichtbaar, en laat zien dat nuance in definities essentieel is voor effectieve woningbouw.

Zorggeschikte woningen sluiten niet aan op brede doelgroep

Naast nultredenwoningen wordt ook gewezen op zorggeschikte woningen. Deze zijn in principe beter ingericht voor mensen met mobiliteitsbeperkingen, maar richten zich vooral op ouderen met een zorgindicatie.

Daarmee vallen grote groepen rolstoelgebruikers buiten de boot, met name mensen zonder intensieve zorgvraag of met een andere levensfase. Het ontbreken van eenduidige definities en doelgroepen maakt het voor ontwikkelaars bovendien lastig om gericht te bouwen.

Groeiende vraag naar rolstoelwoningen blijft onbeantwoord

De vraag naar geschikte woningen is aanzienlijk. Er zijn tienduizenden woningzoekenden die afhankelijk zijn van een rolstoel en moeite hebben om passende huisvesting te vinden. In sommige gevallen leidt dit zelfs tot schrijnende situaties, waarbij mensen geen geschikte woonruimte kunnen vinden.

De huidige woningbouwproductie sluit onvoldoende aan op deze specifieke vraag. Daarmee ontstaat niet alleen een sociaal probleem, maar ook een structurele mismatch binnen de woningmarkt.

Beleid blijft achter bij urgentie woningmarkt

Vooralsnog ontbreekt het aan concrete doelstellingen vanuit het Rijk om het aantal rolstoelgeschikte woningen te vergroten. Ook vanuit gemeenten klinkt weinig optimisme over snelle verbetering.

De combinatie van een groeiende vraag, beperkte sturing en onduidelijke definities zorgt ervoor dat dit vraagstuk voorlopig onder de radar blijft. Tegelijkertijd wordt de druk op de woningmarkt steeds breder voelbaar, waardoor ook dit segment niet langer genegeerd kan worden.

Bron: cobouw.nl