Spanje wil de acute wooncrisis bestrijden met een spoedwet die huurders langer zekerheid geeft, huisuitzettingen beperkt en grote investeringsfondsen tijdelijk van nieuwe aankopen uitsluit. De maatregelen kunnen op korte termijn rust brengen, maar veranderen weinig aan het structurele woningtekort. Juist het ontbreken van een bouwprogramma zorgt voor kritiek.
2 jaar
extra looptijd voor bepaalde tijdelijke huurcontracten
2030
tot dit jaar worden huisuitzettingen verder beperkt
80%
van de woningwaarde is doorgaans de maximale Spaanse hypotheek
Meer bescherming voor huurders
De spoedwet bevat elf maatregelen. Huurders met een tijdelijk contract kunnen twee jaar bij de afgesproken einddatum optellen. Daarnaast mogen verhuurders tot 2030 in beginsel geen bewoners uitzetten zonder direct alternatieve huisvesting aan te bieden. Het kabinet reageert daarmee op aanhoudende maatschappelijke onrust over hoge huren en woononzekerheid.
Ook grote investeringsfondsen krijgen tijdelijk minder ruimte. Tot eind 2028 mogen zij geen nieuwe panden kopen. De regering wil zo de positie van grote beleggers op de verhuurmarkt beperken en meer evenwicht creëren tussen verschillende typen eigenaren.
Starters krijgen toegang tot renteloos geld
Voor koopstarters komt er een maatregel zonder einddatum. Een nieuw fonds moet aflossingsvrije leningen tegen 0% rente verstrekken voor het deel van de aankoop dat niet met een reguliere hypotheek kan worden gefinancierd. Spaanse banken financieren doorgaans maximaal 80% van de marktwaarde, waardoor vooral het benodigde eigen vermogen een drempel vormt.
De spoedwet vergroot vooral de bescherming en financieringsmogelijkheden aan de vraagzijde. Zonder extra woningen blijft het risico bestaan dat dezelfde schaarste over huurders en kopers wordt verdeeld.
Aanbod blijft de zwakke plek
Nieuwe bouwplannen ontbreken in het pakket. Dat is opvallend omdat volgens de Spaanse centrale bank en de Europese Commissie honderdduizenden extra woningen nodig zijn. Tegelijkertijd is snel opschalen lastig. De Spaanse bouwsector telt volgens woningmarktauteur Jorge Galindo ongeveer een miljoen bouwvakkers minder dan twintig jaar geleden en kampt met een lagere productiviteit.
Herbestemming van leegstaand vastgoed kan daardoor een alternatief worden voor uitsluitend nieuwbouw. De Spaanse aanpak laat vooral zien hoe moeilijk het is om acute betaalbaarheidsproblemen met tijdelijke maatregelen te verbinden aan een structurele vergroting van het aanbod.
Tijdelijke ingrepen lossen schaarste niet op
De spoedwet kan huurders op korte termijn meer zekerheid geven en de rol van grote investeringsfondsen beperken, maar de structurele opgave blijft liggen bij voldoende aanbod. Voor vastgoedbeslissingen is daarmee niet alleen regelgeving bepalend, maar ook de ontwikkeling van vraag, aanbod en regionale marktdynamiek. Meer weten over deze samenhang? Bekijk dan de Cursus Vastgoedmarkt & Trends.
Bron: fd.nl