Nederland beschikt voorlopig over voldoende winbare voorraden zand, grind en klei voor de infra-, water- en woningbouw. Het grotere knelpunt zit niet onder de grond, maar in de vergunningverlening: nieuwe winningen komen steeds moeilijker en langzamer tot stand.
10 jaar
Voor deze periode worden geen tekorten aan bouwgrondstoffen verwacht.
15 jaar
Maximale looptijd van vergunningen voor grote winningen.
Voorraden blijven ruim voldoende
Onderzoek van TNO laat volgens staatssecretaris Annet Bertram zien dat Nederland nog voor tientallen jaren over voldoende winbare bouwgrondstoffen beschikt. Zelfs wanneer economisch onaantrekkelijke voorraden buiten beschouwing blijven en rekening wordt gehouden met ruimtelijk beleid, resteert voldoende capaciteit.
Vooral de beschikbaarheid van ophoogzand en industriezand is groot. Bij grind is de binnenlandse winning beperkter. Die grondstof wordt vrijwel uitsluitend langs de Maas in Midden-Limburg gewonnen en komt inmiddels vaker uit omringende landen.
Ruimteclaims zetten winning onder druk
Op langere termijn kan vooral de beschikbare ruimte een beperking vormen. Suppletiezand uit kustgebieden concurreert bijvoorbeeld met ruimte voor stroomkabels van windparken. Op land ontstaat een vergelijkbaar spanningsveld: locaties die voor woningbouw worden gebruikt, vallen daarna af als mogelijke plek voor zandwinning.
De fysieke voorraad bouwgrondstoffen is voorlopig niet het probleem. De praktische beschikbaarheid wordt steeds sterker bepaald door ruimtelijke keuzes en het tempo waarin vergunningen kunnen worden verleend.
Vergunningverlening is kwetsbare schakel
Grondstoffenbedrijven waarschuwen vooral voor een vergunningproces dat moeilijker, trager en minder eenduidig wordt. Sinds de decentralisatie ligt de verantwoordelijkheid voor hoeveelheden en vergunningen bij marktpartijen, provincies en gemeenten. De advieswerkgroep STOER adviseerde het kabinet daarom eerder om meer regie te nemen.
Voorlopig bieden lopende vergunningen volgens Rijkswaterstaat en provincies voldoende ruimte. Grote winningen worden vanwege de maximale vergunningduur van vijftien jaar bovendien geregeld verlengd of uitgebreid. Daarmee lijkt de aanvoer voor de komende tien jaar gewaarborgd.
Beschikbaarheid vraagt tijdige regie
Voor bouwprojecten betekent dit dat een fysiek grondstoffentekort op korte termijn niet voor de hand ligt. Het risico zit eerder in vertraging van nieuwe winningen en afhankelijkheid van import wanneer binnenlandse vergunningen achterblijven. Tijdige ruimtelijke afwegingen en voorspelbare vergunningprocedures worden daardoor belangrijker voor continuïteit en kostenbeheersing in de bouwketen.
Bron: cobouw.nl