Afvalwater uit douches, wasmachines en vaatwassers krijgt in Mechelen een tweede leven als warmtebron. Op de Keerdoksite worden uiteindelijk 358 woningen en enkele kantoorruimtes verwarmd met riothermie, aangevuld met bodemenergie. Het project laat zien dat bestaande rioolinfrastructuur onderdeel kan worden van een lokaal, lagetemperatuur-warmtenet.
358
Woningen die uiteindelijk gebruikmaken van rioolwarmte.
5.000 MWh
Jaarlijkse energieopbrengst van het systeem.
12–18°C
Constante temperatuur van het afvalwater.
Warmte uit bestaande infrastructuur
Onder de Keerdoksite stroomt afvalwater door een grote rioolcollector op circa acht meter diepte. Een 140 meter lange warmtewisselaar haalt enkele graden warmte uit het water. Centrale warmtepompen verhogen vervolgens de temperatuur naar 35 tot 45 graden, geschikt voor vloerverwarming, lagetemperatuurverwarming en warm tapwater.
Een voordeel is dat de basisinfrastructuur al aanwezig is. De gemiddelde investeringskosten voor riothermie liggen volgens rioolbeheerder Aquafin tussen €700 en €1.000 per kilowatt piekvermogen. Het onderhoud blijft relatief beperkt, waarbij de biofilm op de warmtewisselaar jaarlijks wordt verwijderd.
Bodemenergie vangt pieken op
Het project combineert rioolwarmte met achttien bodemlussen tot 150 meter diep. Deze BEO-velden leveren extra warmte wanneer het rioolwater onvoldoende vermogen biedt. In de zomer werkt het systeem andersom: warmte uit gebouwen kan in de bodem worden opgeslagen om in de winter opnieuw te benutten.
Riothermie benut een warmtebron die anders ongebruikt wordt afgevoerd, maar is vooral interessant waar voldoende afvalwater én een constante warmtevraag dicht bij elkaar aanwezig zijn.
Niet ieder riool is geschikt
Riothermie is geen standaardoplossing voor ieder project. Aquafin hanteert als vuistregel een riooldiameter van minimaal 80 centimeter, een constant debiet vanaf 15 liter per seconde en een continue warmtevraag van enkele honderden kilowatt. Een gunstige ligging van bron en afnemers helpt bovendien om extra infrastructuur en graafwerk te beperken.
Voor ontwikkelaars maakt dat vroegtijdige analyse van de omgeving belangrijk. Data over riooltemperatuur en debiet kunnen duidelijk maken of terugwinning technisch en financieel haalbaar is en helpen warmtewisselaars en warmtepompen correct te dimensioneren. Daarmee kan afvalwater uitgroeien van reststroom tot lokale energiebron voor nieuwbouw en gebiedsontwikkeling.
Bron: cobouw.nl