Woonminister Keijzer blikt terug: ‘regels schrappen, palen de grond in’

Afscheid van een minister met een missie

In haar laatste week als minister van Volkshuisvesting blikt Mona Keijzer terug op een roerige kabinetsperiode, waarin zij zich presenteerde als de minister van daadkracht. ‘Knopen doorhakken, regels schrappen en palen de grond in’ was haar devies. De inmiddels demissionaire BBB-bewindsvrouw kijkt met enige trots naar de resultaten van haar beleid. Zo verwijst ze naar afspraken die op de grote woontop van 2024 zijn gemaakt en die volgens haar binnenkort zullen leiden tot de bouw van honderdduizend nieuwe woningen per jaar.

Hoewel de woningbouw vorig jaar nog terugzakte naar het laagste niveau sinds 2017, ziet Keijzer hoop in de maatregelen die nu op tafel liggen.

Versimpelen en versnellen

Op de woontop wist Keijzer diverse partijen – van ontwikkelaars tot woningcorporaties – achter één visie te krijgen: sneller bouwen door minder regels. Volgens haar is daarmee een eind gekomen aan eindeloze discussies over waar, hoe en wat er gebouwd moet worden. Het programma ‘Stoer’ werd gelanceerd om overbodige regels daadwerkelijk te schrappen, wat volgens Keijzer duizenden euro’s per woning kan besparen.

Critici vinden haar aanpak te oppervlakkig. Volgens hen zijn fundamentele hervormingen nodig, bijvoorbeeld op fiscaal gebied. Keijzer pareert dat bezwaar door te wijzen op haar besluit om de overdrachtsbelasting voor beleggers te verlagen, en noemt dat ‘een van haar eerste beslissingen’.

De strijd om fiscale ruimte

De minister benadrukt dat ze zich voortdurend heeft ingezet voor aanpassingen in de fiscale behandeling van vastgoed. Zo oefende ze druk uit op het ministerie van Financiën om vaart te maken met de invoering van de Wet werkelijk rendement (Wwr), bedoeld om orde te scheppen in de belastingheffing in box 3. De invoering is weliswaar uitgesteld tot 2028, maar Keijzer laat weten daar alles aan gedaan te hebben.

Tegelijkertijd erkent ze dat de fiscale onzekerheid – denk aan box 3 en het terugdraaien van gunstige regelingen – beleggers afschrikt. En juist die beleggers zijn hard nodig om voldoende huurwoningen in de markt te houden.

Huurbevriezing: een tik op de rem

Een pijnlijk moment in haar ministerschap was de voorgestelde huurbevriezing, een wens van coalitiepartner PVV. Keijzer hield zich op de vlakte, maar werkte achter de schermen aan een alternatief. Ze sloot particuliere verhuurders uit van de maatregel en sprak met andere coalitiepartijen over compensatie. Pas toen de PVV uit het kabinet stapte, kon ze het plan definitief intrekken.

Volgens haar had ze twee keuzes: opstappen of het plan via omwegen onschadelijk maken. Ze koos voor het laatste, wat volgens haar meer heeft opgeleverd voor de woningmarkt.

Stikstof en politieke realiteit

De stikstofcrisis bleef ook onder haar ministerschap een lastig dossier. Toch stelt Keijzer dat voor het merendeel van de woningbouwlocaties het stikstofprobleem inmiddels is opgelost door een nieuwe rekenkundige ondergrens. Ze erkent dat dit niet voor alle locaties geldt en dat er meer nodig is, maar schuift de verantwoordelijkheid voor het gebrek aan voortgang vooral richting andere partijen in het kabinet.

Volgens haar is er een bureaucratische werkelijkheid ontstaan waarin natuurdoelen en bouwambities met elkaar botsen, en is het tijd om in Europees verband opnieuw te kijken naar de hoeveelheid beschermde natuurgebieden.

Keijzer versus de politiek

Keijzer kijkt kritisch naar de samenwerking binnen het kabinet. Volgens haar heeft BBB zich altijd constructief opgesteld, ook bij onderwerpen die niet in haar comfortzone lagen, zoals klimaat. De nederlaag van haar partij bij de verkiezingen wijt ze deels aan sterkere campagnes van andere partijen, zoals D66 en VVD, en aan het politieke gedrag van NSC en PVV.

Opvallend is haar interpretatie van de woonplannen van CDA en D66. Daarin las zij vooral steun voor haar aanpak. ‘Ik las eigenlijk: “Complimenten Mona, goed gedaan. We gaan ermee door”.’

Bron: fd.nl