Een monumentaal landhuis en een historisch park onderhouden kost veel geld. Steeds meer particuliere landgoedeigenaren kijken daarom naar woningbouw als vast verdienmodel. Provincies bieden daar ruimte voor, maar onder strikte voorwaarden. Tegelijk zorgt de herziening van box 3 voor onzekerheid bij eigenaren van landgoederen onder de Natuurschoonwet.
Rood voor groen
Het principe heet rood voor groen: een eigenaar mag op beperkte schaal bouwen, op voorwaarde dat de opbrengst naar natuur, park en monumenten gaat. Landgoed De Hulst bij Oldenzaal deed mee aan een proef van de provincie Overijssel. Het bestemmingsplan uit 2014 maakt maximaal acht wooneenheden of zorgwoningen mogelijk, of een kleinschalige woonzorginstelling.
De voorwaarden zijn streng. Het bouwvolume is maximaal 6.000 kubieke meter, bijgebouwen zijn niet toegestaan en parkeren moet inpandig. De jaarlijkse opbrengsten van de woningen moeten worden gebruikt voor het onderhoud van de buitenplaats. Het landhuis, dat blijft staan, is een rijksmonument. Van het landgoed is nog ruim 16 hectare over. Het FD beschreef onlangs dat er ruim tien jaar na het bestemmingsplan nog altijd niet gebouwd is.
Box 3 en de Natuurschoonwet
Landgoederen met een status onder de Natuurschoonwet krijgen fiscale voordelen. De Tweede Kamer behandelde dit jaar het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3, dat per 1 januari 2028 moet ingaan. Volgens de Kamerleden Grinwis en Vermeer leidt die wet tot een forse belastingdruk op deze landgoederen. In een motie vragen zij om een regeling waarbij de papieren waardestijging bij vererving of schenking niet wordt belast, als de NSW-status 25 jaar behouden blijft.
Staatssecretaris Heijnen gaf aan dat de gevolgen voor de gebouwen op deze landgoederen in kaart worden gebracht. Er worden mogelijkheden uitgewerkt waarmee een volgend kabinet een regeling kan treffen. Een besluit is er dus nog niet.
Wat betekent dit voor jou?
Landgoedeigenaren en ontwikkelaars
- Reken vroeg met een realistische doorlooptijd voor bestemmingsplan, onderzoeken en vergunningen.
- Laat de businesscase ook doorrekenen bij hogere bouwkosten of een lagere verkoopprijs.
- Laat de fiscale gevolgen van overdracht toetsen door een fiscaal adviseur; de regels kunnen nog wijzigen.
Wil je leren hoe je een ontwikkeling financieel haalbaar maakt? Bekijk dan:
Opleiding Business Case voor Vastgoed- & ProjectontwikkelingBekijk opleiding ›
Gemeenten en provincies
- Maak vooraf duidelijk welke tegenprestatie voor natuur en erfgoed je verwacht.
- Betrek de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed tijdig bij ingrepen bij een rijksmonument.
- Houd het proces voorspelbaar, ook voor omwonenden.
Wil je de juridische kaders van ruimtelijke plannen beter kennen? Bekijk dan:
Bronnen: gemeente Oldenzaal, toelichting bestemmingsplan Landgoed De Hulst (24 november 2014); Tweede Kamer, verslag wetgevingsoverleg Wet werkelijk rendement box 3 (Kamerstuk 36 748, nr. 46). Aanleiding: berichtgeving in het FD.