Watercongestie dreigt woningbouw te remmen

22 juni 2026 Leestijd: 4 minuten

Na stikstof en netcongestie dreigt ook drinkwatercapaciteit een rem te worden op woningbouw. De Bouwtafel Waterzuinige Wijken roept het Rijk op om waterzuinig bouwen sneller mogelijk te maken, zodat nieuwe wijken niet vastlopen op de beschikbaarheid van schoon drinkwater.

135 liter

drinkwater gebruikt een persoon nu gemiddeld per dag

100 liter

is de ambitie voor dagelijks drinkwatergebruik in 2035

2030

na dit jaar verwacht de watersector grotere capaciteitsproblemen

Drinkwater wordt bouwvoorwaarde

Waterzuinige wijken en woningbouwNieuwe wijken zijn in de toekomst niet meer vanzelfsprekend verzekerd van voldoende drinkwatercapaciteit. Door klimaatverandering, droogte en een groeiende vraag loopt de productie van schoon drinkwater in bepaalde regio’s tegen grenzen aan.

In de praktijk komt dit neer op een nieuwe randvoorwaarde voor woningbouw. Niet alleen grond, stikstofruimte en netaansluitingen bepalen de haalbaarheid van projecten, maar ook de vraag of drinkwaterbedrijven de extra woningen kunnen bedienen.

Manifest voor waterzuinige wijken

De Bouwtafel Waterzuinige Wijken, een samenwerking van partijen uit de bouw-, water- en installatiesector met decentrale overheden, wil dat het kabinet meer vaart maakt met drinkwaterbesparing in nieuwbouw en renovatie.

De partijen vragen om een duidelijke richtlijn en aanpassing van wetgeving. Daarmee moet het eenvoudiger worden om waterbesparende technieken standaard mee te nemen in gebiedsontwikkeling, woningontwerp en renovatieplannen.

Waterzuinig bouwen verschuift van duurzaamheidsambitie naar harde voorwaarde voor de uitvoerbaarheid van nieuwbouw en renovatie.

Ambitie mist nog beleid

Het kabinet presenteerde eerder het Nationaal Plan van Aanpak Drinkwaterbesparing. Daarin staat de ambitie om het drinkwatergebruik per persoon terug te brengen van 135 naar 100 liter per dag in 2035.

Volgens de opstellers van het manifest blijft concreet beleid echter achter. Zij waarschuwen dat in verschillende regio’s al een rem zichtbaar is op geplande nieuwbouw doordat drinkwatercapaciteit ontbreekt.

Besparen begint in de woning

Een eerste stap ligt bij waterzuinig sanitair. Door woningen standaard uit te rusten met besparende voorzieningen kan de drinkwatervraag per huishouden worden beperkt zonder dat gebiedsontwikkelingen afhankelijk worden van volledig nieuwe watersystemen.

Daarmee wordt installatietechniek een belangrijker onderdeel van de vastgoedbusinesscase. Waterbesparing raakt niet alleen duurzaamheid, maar ook vergunningverlening, exploitatie, woonlasten en de toekomstige beschikbaarheid van woningen.

Regenwater en grijs water

De Bouwtafel wijst ook op het gebruik van andere waterstromen. Opgevangen regenwater kan worden gebruikt voor sanitair of wasmachines, terwijl grijs water uit douche of keuken lokaal kan worden opgevangen en gezuiverd.

Ook verdergaande oplossingen zijn technisch mogelijk. Denk aan installaties die regenwater filteren tot drinkwaterniveau, gezuiverd regenwater terugbrengen in het grondwaterreservoir of zwart water na filtratie toepassen voor irrigatie van groenvoorzieningen.

Regelgeving loopt achter

Veel van deze oplossingen worden nu nog maar beperkt toegepast, omdat de drinkwaterregelgeving streng is. Daardoor blijft de praktijk achter bij wat technisch al kan.

De Bouwtafel pleit daarom voor nieuwe richtlijnen, toetsing in pilotprojecten en daarna verankering in wetgeving. Voor ontwikkelaars en gemeenten ontstaat zo meer duidelijkheid over welke waterbesparende systemen veilig, toegestaan en schaalbaar zijn.

Nieuwe laag in gebiedsontwikkeling

Voor de vastgoedpraktijk betekent watercongestie dat gebiedsontwikkeling een extra infrastructuurvraagstuk krijgt. Naast energie, mobiliteit en klimaatadaptatie moet ook drinkwaterbeschikbaarheid vroeg in de planvorming worden meegenomen.

Als beleid uitblijft, kan watercapaciteit net als netcongestie een harde projectrem worden. Waterzuinige wijken vragen daarom niet alleen om technische innovaties, maar vooral om regels die toepassing in nieuwbouw en renovatie praktisch uitvoerbaar maken.

Bron: cobouw.nl