Het kabinet wil makelaars verplicht opnemen in een beroepsregister en wettelijke gedragsnormen invoeren. Aanleiding zijn aanhoudende klachten over biedprocedures, belangenverstrengeling en informatievoorziening. De stap moet het koopproces beter controleerbaar maken, maar binnen de sector blijft discussie bestaan over de vraag of registratie zonder opleidingseisen voldoende kwaliteit garandeert.
2023
sinds dit jaar geldt het biedlogboek voor aangesloten makelaars
32%
van de onderzochte bieders ontving volgens VEH daadwerkelijk een biedlogboek
92–95%
van de woningtransacties loopt via bij NVM of Vastgoed Nederland aangesloten kantoren
Register maakt sancties effectiever
De voorgenomen registerplicht koppelt het beroep van makelaar aan wettelijke gedragsregels. Makelaars moeten zich bovendien aansluiten bij een geschillencommissie. In het uiterste geval kan verwijdering uit het register betekenen dat iemand niet langer als makelaar mag werken. Daarmee krijgen tuchtrechtelijke uitspraken meer effect dan binnen het huidige systeem.
Volgens het kabinet heeft zelfregulering onvoldoende corrigerend gewerkt. Ondanks eerdere afspraken over gedragscodes, tuchtrecht en biedlogboeken blijven klachten bestaan over onduidelijke procedures en ongelijke behandeling van woningzoekenden.
Opleidingseis blijft twistpunt
NVM wil verder gaan dan alleen registratie. De brancheorganisatie vreest dat een wettelijke inschrijving bij consumenten de indruk wekt dat iedere geregistreerde makelaar ook aantoonbaar vakbekwaam is. Daarom pleit zij voor een opleidingsplicht, vergelijkbaar met de kwaliteitseisen die beroepsorganisaties nu al aan hun leden stellen.
De discussie draait daarmee om twee verschillende kwaliteitsvragen: vakkennis bepaalt wat een makelaar behoort te weten, terwijl gedragsregels bepalen hoe die kennis tijdens een transactie wordt toegepast.
De minister kiest vooralsnog niet voor verplichte scholing. Volgens haar hebben de meeste klachten betrekking op gedrag en niet op ontbrekende vakinhoudelijke kennis. Vastgoed Nederland wijst er eveneens op dat het merendeel van de woningtransacties al via kantoren verloopt waarvoor kwaliteitseisen gelden, terwijl klachten daarmee niet volledig verdwijnen.
Biedproces blijft gevoelig punt
Vooral rond het biedproces blijkt vrijwillige regulering kwetsbaar. Vereniging Eigen Huis wil onder meer een uniform biedlogboek en onafhankelijk toezicht. Het kabinet kiest niet voor een volledig wettelijk voorgeschreven biedproces, maar wil via landelijke gedragsnormen wel meer transparantie, gelijke behandeling en controleerbaarheid afdwingen. De precieze uitwerking van die normen volgt nog.
Meer nadruk op aantoonbaar zorgvuldig handelen
Voor de vastgoedpraktijk verschuift het accent daarmee van vrijwillige beroepsregels naar wettelijk toetsbaar gedrag. Dossiervorming, informatieverstrekking, onderhandelingen en het vastleggen van biedingen kunnen daardoor zwaarder gaan wegen bij klachten en geschillen. Meer weten over de juridische regels rond vastgoedtransacties, onderhandelingen en informatieplichten? Bekijk dan de Opleiding Vastgoedrecht.
Bron: fd.nl