Wie een gebouw gebruikt, moet bij brand over voldoende ontruimers beschikken om mensen in veiligheid te brengen. Zo staat het in artikel 6.20 van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Maar wat is voldoende? Het NIPV signaleert dat veiligheidsregio’s dat in de praktijk lastig kunnen vaststellen, vooral in de zorg.
Een open norm
Artikel 6.20 Bbl draagt de titel ‘Ontruiming bij brand’. Het legt de verantwoordelijkheid bij de gebruiker van het gebouw: die moet genoeg mensen beschikbaar hebben om iedereen bij brand in veiligheid te brengen. Een rekenregel of minimumaantal geeft het artikel niet.
NIPV-onderzoeker Ruud van Liempd wijst erop dat er veel variabelen meespelen. Daardoor is het voor veiligheidsregio’s moeilijk om het benodigde aantal ontruimers in een concreet gebouw te bepalen.
Pas toetsbaar als het gebouw in gebruik is
De eis geldt voor gebouwen die in gebruik zijn genomen. Volgens het NIPV kan een vergunning in de ontwerpfase daarom niet op deze eis worden getoetst. Pas in de gebruiksfase wordt duidelijk hoeveel ontruimers nodig zijn. Het gebouw zelf en de brandveiligheidsmaatregelen bepalen dat aantal mede.
Waarom het in de zorg knelt
Het vraagstuk speelt vooral in ziekenhuizen, woon-zorggebouwen en verpleeghuizen. Daar staan bezuinigingen en personeelstekorten tegenover een zorgvraag die door vergrijzing groeit. Ook maakt het veel uit wie er ontruimd moet worden: iemand in een verpleegbed, een baby in een couveuse of een patiënt op de intensive care. Het NIPV noemt dat het soms al een kwartier kost om één IC-patiënt klaar te maken voor ontruiming.
Daarnaast speelt het gedrag van mensen tijdens een evacuatie mee, en het uitgangspunt dat ontruimers opgeleid en geoefend zijn. Op de Kennis- en Netwerkdag Risicobeheersing van 3 december deelt Van Liempd praktijkinzichten en mogelijke manieren om het artikel toe te passen.
Wat betekent dit voor jou?
Zorgorganisaties en hun vastgoedafdeling
- Breng per gebouw en afdeling in beeld wie er bij brand hulp nodig heeft en hoeveel tijd dat kost.
- Toets of de bezetting in nacht- en weekenddiensten past bij dat ontruimingsplan.
- Zorg dat ontruimers aantoonbaar opgeleid zijn en regelmatig oefenen.
Wil je de brandveiligheid van je gebouwen zelf goed kunnen beoordelen? Bekijk dan:
Cursus Brandveiligheid GebouwbeheerBekijk cursus ›
Gebouwbeheerders en facilitair managers
- Houd vluchtroutes, deuren en brandmeldinstallatie op orde: ze bepalen mede hoeveel ontruimers nodig zijn.
- Overleg bij verbouwingen of een andere indeling met de gebruiker over de gevolgen voor de ontruiming.
- Leg afspraken met de veiligheidsregio vast in het beheerdossier.
Wil je het technisch beheer van je gebouwen beter organiseren? Bekijk dan:
Opleiding Technisch VastgoedbeheerBekijk opleiding ›
Strategisch vastgoedmanagers in de zorg
- Neem ontruimbaarheid mee bij keuzes over nieuwbouw, renovatie en de spreiding van kwetsbare bewoners.
- Een gebouw dat meer met bouwkundige maatregelen oplost, kan de druk op personeel verlagen.
- Dit is duiding: het Bbl schrijft geen vast aantal ontruimers voor.
Wil je huisvestingskeuzes onderbouwen vanuit portefeuille en strategie? Bekijk dan:
Bron: NIPV, Voldoende ontruimers: wat vraagt artikel 6.20 van het Bbl? (2 november 2026); Besluit bouwwerken leefomgeving.