Een brandweerlift moet elke 18 maanden ook op zijn brandweerfunctie worden gekeurd. In de praktijk gebeurt dat niet altijd. Dat blijkt uit onderzoek van het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) in opdracht van het ministerie van VRO. Het rapport laat ook zien dat de regels voor gebouw en lift slecht op elkaar aansluiten.
18 mnd
periodieke keuring van liften, inclusief de brandweerfunctie
20 m
boven deze vloerhoogte is bij nieuwbouw een brandweerlift verplicht
2012
sinds dit jaar is een brandwerende lobby van 60 minuten vereist
Twee regelstelsels die langs elkaar heen werken
Voor brandweerliften gelden eisen aan het gebouw, uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), én eisen aan de lift zelf, uit het Warenwetbesluit liften 2016. Volgens het NIPV is onduidelijk hoe die twee zich tot elkaar verhouden en welke toezichthouder waarvoor bevoegd is. Een voorbeeld: wordt een brandweerlift afgekeurd, dan verbiedt de liftregelgeving het gebruik, maar de gemeente krijgt daarvan doorgaans geen bericht. Terwijl het juist de bouwregels zijn die tot herstel verplichten.
Ook bij nieuwbouw zit er een gat. Sinds 1 januari 2024 kan een gemeente een bouwvergunning niet meer weigeren omdat een brandweerlift niet voldoet aan de liftregels of aan de norm NEN-EN 81-72. Die norm is niet aangestuurd in het Bbl. Onderdelen zoals bescherming tegen bluswater in de schacht en een beschermde energievoorziening zijn daardoor niet bouwrechtelijk afdwingbaar.
Keuring zonder brandweerfunctie is niet genoeg
Uit het onderzoek blijkt dat bestaande brandweerliften soms alleen als gewone personenlift worden gekeurd. De brandweerfunctie valt dan buiten de keuring, omdat de opdrachtgever die niet heeft meegegeven. Volgens het NIPV is dat in strijd met zowel de bouwregels als de liftregels, en kan de gemeente daartegen handhaven.
De eigenaar heeft op grond van het Bbl een zorgplicht. De installatie moet goed werken en adequaat worden beheerd, onderhouden en gecontroleerd. De onderzoekers concluderen dat een liftinstallatie integraal onderdeel is van het gebouw. Die zorgplicht geldt dus ook voor de brandweerlift. Jurisprudentie die dit beslist, kennen zij niet.
Bestaande gebouwen: weinig verplicht, wel risico
Bestaande situaties hoeven niet te worden verbeterd. Voor bestaande bouw eist het Bbl alleen ventilatie van de liftschacht. Een eenmaal geëiste brandweerlift moet wel blijven functioneren en mag niet worden verwijderd. Wordt de lift volledig vernieuwd, dan gelden voor de nieuwe lift de actuele eisen. Een ontbrekende brandwerende lobby hoeft dan niet alsnog te worden aangebracht. Bij gebouwen van rond 2005 of ouder is zo’n lobby niet vanzelfsprekend.
Wat betekent dit voor jou?
- Eigenaren en beheerders: controleer of de keuringsopdracht en het keuringsrapport expliciet de brandweerfunctie omvatten, en niet alleen de personenlift.
- Bij vervanging of optoppen: breng vooraf in beeld welke eisen voor gebouw en lift gelden. Het nieuwbouwniveau geldt niet automatisch voor het hele gebouw.
- Gemeenten: de gemeente kan het keuringscertificaat en -rapport opvragen, en kan bij gebreken handhaven of via maatwerk voorzieningen eisen.