Natuurlijke bouwmaterialen winnen terrein bij woningisolatie en verduurzaming, maar hun toepassing in nieuwbouw blijft zeer beperkt. Daarmee groeit de afstand tot de landelijke ambitie voor 2030. Voor ontwikkelaars en vastgoedeigenaren betekent dit dat beschikbaarheid, prijs, kennis en schaalbaarheid nog belangrijke obstakels vormen voor bredere toepassing.
11%
marktaandeel bij verduurzaming in 2025
1%
van de nieuwbouw haalde de gestelde norm
30%
landelijke ambitie voor nieuwbouw in 2030
Renovatie loopt voor op nieuwbouw
Bij het isoleren en verduurzamen van bestaande woningen kiezen particulieren vaker voor materialen op basis van gras, hennep, vlas en hout. Het marktaandeel steeg volgens Buildsight van bijna 8 procent in 2024 naar 11 procent in 2025. De groei laat zien dat natuurlijke isolatiematerialen langzaam een positie krijgen naast traditionele alternatieven.
Bij nieuwbouw verloopt de omschakeling veel trager. Slechts 1 procent van de nieuwbouwwoningen voldeed in 2025 aan de norm waarbij minimaal 30 procent natuurlijke materialen wordt toegepast. Een jaar eerder werd die norm bij geen enkele woning gehaald. In de praktijk blijven technische zekerheid, bestaande leveranciersketens en vertrouwde bouwmethoden zwaar wegen.
Ambitie vraagt een complete keten
Het Rijk wil dat in 2030 bij 30 procent van de nieuwbouw minimaal 30 procent biobased materiaal wordt gebruikt. De huidige cijfers maken duidelijk dat een forse versnelling nodig is. Meer toepassing vraagt niet alleen om andere ontwerpkeuzes, maar ook om voldoende productiecapaciteit, betrouwbare levering en heldere technische prestaties.
De nieuwe monitor van de Nationale Aanpak Biobased Bouwen volgt daarom de volledige keten, van vezelteelt tot verwerking en toepassing in gebouwen. Hierdoor ontstaat beter zicht op waar tekorten en vertragingen optreden. Zonder gelijktijdige groei van grondstoffen, fabrieken en afzet blijft opschaling financieel kwetsbaar.
Biobased bouwen wordt pas schaalbaar wanneer vraag, productie en grondstoffenteelt gelijktijdig groeien. Alleen strengere ambities creëren nog geen betrouwbare bouwketen.
Kosten en beschikbaarheid bepalen tempo
Voor ontwikkelaars vertaalt de achterblijvende markt zich in onzekerheid over prijzen, levertijden en uitvoerbaarheid. Wanneer materialen beperkt beschikbaar zijn, kunnen aanbestedingen duurder worden en neemt het risico op vertraging toe. Tegelijk kan vroege samenwerking met producenten helpen om materiaalkeuzes beter te koppelen aan ontwerp, planning en contractering.
Het ministerie ziet vooral behoefte aan meer isolatiematerialen van hennep, vlas en houtvezels. Eind 2026 volgt een evaluatie van de Nationale Aanpak. Ook verdere industrialisatie van de bouw kan de toepassing vergroten, omdat herhaalbare bouwsystemen meer ruimte bieden voor gestandaardiseerde natuurlijke materialen.
Vroege keuzes beperken ontwikkelrisico
Voor de vastgoedpraktijk houdt dit in dat biobased materiaalgebruik al in de haalbaarheidsfase moet worden onderzocht. Materiaalbeschikbaarheid, certificering, onderhoud en restwaarde hebben invloed op bouwkosten en exploitatie. Projecten die deze aspecten pas tijdens de aanbesteding meenemen, lopen meer kans op kostbare aanpassingen of terugval naar traditionele materialen.
Bron: cobouw.nl