De uitbreiding van betaald parkeren in Rotterdam leidt tot stevige maatschappelijke en politieke weerstand. Volgens UvA-hoogleraar Marco te Brömmelstroet gaat de discussie echter over meer dan parkeertarieven. De werkelijke vraag is hoe schaarse openbare ruimte wordt verdeeld tussen auto’s, woningen, groen en andere stedelijke functies. Daarmee raakt parkeerbeleid direct aan gebiedsontwikkeling en leefbaarheid.
12 m²
openbare ruimte die een geparkeerde auto inneemt.
20-30 mln
publieke parkeerplaatsen in Nederland volgens de aangehaalde schatting.
Parkeerbeleid draait om schaarse ruimte
Rotterdam wil betaald parkeren uitbreiden naar vrijwel alle wijken. Het voorstel leidde tot protesten en felle discussies in de gemeenteraad. Volgens mobiliteitshoogleraar Te Brömmelstroet wordt het debat vooral gevoerd vanuit het verlies van gratis parkeergelegenheid, terwijl andere belangen onderbelicht blijven.
Een straat vervult meerdere functies. Naast bereikbaarheid en parkeren is ruimte nodig voor voetgangers, fietsers, groen, ontmoetingsplekken en spelende kinderen. Omdat die functies concurreren om dezelfde vierkante meters, vraagt de inrichting van straten om duidelijke keuzes.
Gratis parkeren heeft maatschappelijke kosten
Volgens de hoogleraar is gratis parkeren niet werkelijk kosteloos. Een particuliere auto neemt publieke ruimte in die daardoor niet beschikbaar is voor andere toepassingen. De aanleg, inrichting en beschikbaarheid van parkeergelegenheid brengen bovendien kosten met zich mee.
Tegelijkertijd zijn sommige bewoners en ondernemers afhankelijk van hun auto. Denk aan mensen met beperkte mobiliteit of bedrijven die gereedschap en materialen vervoeren. Een verandering van parkeerbeleid vraagt daarom ook om passende oplossingen voor noodzakelijke bereikbaarheid.
De waarde van openbare ruimte wordt niet alleen bepaald door parkeercapaciteit, maar ook door de mogelijkheden die dezelfde ruimte biedt voor wonen, klimaatadaptatie en leefbaarheid.
Bewoners betrekken bij ruimtelijke keuzes
Te Brömmelstroet pleit voor een andere manier van bewonersparticipatie. In plaats van uitsluitend te vragen of inwoners betaald parkeren willen, kunnen gemeenten onderzoeken welke functies bewoners het belangrijkst vinden in hun straat.
Hierdoor worden belangen zichtbaar die in een discussie over parkeertarieven minder aandacht krijgen. Ook bewoners zonder auto krijgen zo een stem in de inrichting van hun leefomgeving. Dat kan helpen om ruimtelijke keuzes breder af te wegen, al verdwijnt daarmee niet automatisch alle weerstand.
Gevolgen voor stedelijke gebiedsontwikkeling
Voor gebiedsontwikkeling kan een andere verdeling van parkeerruimte nieuwe mogelijkheden bieden. Minder ruimte voor geparkeerde auto’s kan bijdragen aan vergroening, klimaatadaptatie en een aantrekkelijkere woonomgeving. Ook kan een andere parkeerstrategie invloed hebben op de ruimtelijke haalbaarheid van verdichting.
Daarbij blijven bereikbaarheid, gebruikersbehoeften en draagvlak belangrijke randvoorwaarden. Parkeerbeleid is daarmee niet uitsluitend een mobiliteitsvraagstuk, maar onderdeel van de bredere afweging tussen ruimtelijke kwaliteit, maatschappelijke waarde en stedelijke ontwikkeling.
De afweging tussen parkeerruimte, leefbaarheid en gebiedsontwikkeling vraagt om een goede onderbouwing van kosten, opbrengsten en maatschappelijke waarde. Een businesscase helpt om deze belangen inzichtelijk te maken en investeringskeuzes te onderbouwen. Meer weten over het afwegen van kosten, baten en risico’s bij vastgoedontwikkeling? Bekijk dan de opleiding Business Case Vastgoedontwikkeling.
Bron: nrc.nl