Nederlandse steden spreken stevige klimaatambities uit, maar de beschikbare budgetten voor vergroening blijven daarbij achter. Terwijl hitte, wateroverlast en biodiversiteitsverlies toenemen, vraagt klimaatadaptatie juist om langdurige investeringen in bomen, wateropvang en ander stedelijk groen.
28 dagen
gemiddeld aantal zomerse dagen per jaar nu
40 dagen
verwacht jaarlijks aantal zomerse dagen in 2100
€41,5 mln
jaarlijks nodig voor klimaatbestendig Amsterdam
Hitte vergroot de druk op steden
Nederland krijgt steeds vaker met hoge temperaturen te maken. Door het hitte-eilandeffect warmen steden bovendien sterker op dan het buitengebied, omdat wegen en gebouwen warmte vasthouden. Volgens Triodos drukt de hete zomer de groei van het bbp met 0,8 procentpunt. Daarmee raakt klimaatadaptatie niet alleen de leefbaarheid, maar ook de economie.
Gemeenten erkennen het probleem. Rotterdam, Utrecht, Eindhoven en Amsterdam benoemen klimaatverandering en biodiversiteitsverlies nadrukkelijk in hun plannen. Groenblauwe maatregelen, waarbij beplanting wordt gecombineerd met wateropvang, kunnen hittestress verminderen, extreme neerslag opvangen en de biodiversiteit ondersteunen.
Ambities en budgetten lopen uiteen
De financiële vertaling blijft echter beperkt. Amsterdam wil vanaf 2028 jaarlijks €5 miljoen extra besteden aan klimaatadaptatie en algemene vergroening en nog eens €3 miljoen aan bomen. Volgens het rapport Amsterdam Klimaatbestendig 2050 is jaarlijks €41,5 miljoen nodig. De geplande extra investering bedraagt daarmee minder dan een vijfde van dat bedrag.
Stedelijke vergroening vraagt om meer dan losse projecten. Alleen met structurele budgetten kan groenblauwe infrastructuur uitgroeien tot een volwaardig onderdeel van klimaatadaptatie, leefbaarheid en economische weerbaarheid.
Nieuwe Europese doelen verhogen de urgentie
De Europese Natuurherstelverordening geeft steden bovendien concrete doelen. Tot 2030 mag stedelijk groen en boomkroonbedekking niet afnemen. Vanaf 2031 moet het aandeel groen juist groeien. Dat vraagt om een omslag naar een ‘groen, tenzij’-benadering, waarbij water, bomen en ander groen als samenhangende infrastructuur worden meegenomen.
Internationale voorbeelden laten zien wat een langjarige aanpak kan opleveren. Londen plantte sinds 2016 meer dan 620.000 bomen. De ruim acht miljoen bomen in de stad leveren naar schatting jaarlijks £133 miljoen aan maatschappelijke opbrengsten op door onder meer verkoeling en luchtzuivering. Singapore combineert in de nieuwe wijk Tengah 42.000 woningen met een bosrijke leefomgeving.
Vergroening wordt een investeringsopgave
Voor gemeenten ligt de uitdaging daarom in het verbinden van ambitie, planning en financiering. Bomen en andere groenblauwe maatregelen hebben tijd nodig voordat hun verkoelende en ecologische waarde volledig tot ontwikkeling komt. Uitstel verkleint daarmee de toekomstige werking. Langjarige investeringen bieden juist de kans om klimaatrisico’s, gezondheid en economische belangen in één stedelijke strategie samen te brengen.
Bron: fd.nl