De aandacht voor hittebestendig bouwen groeit, maar bij nieuwbouw blijft de wettelijke TOjuli-eis vaak het uitgangspunt én eindpunt. Bouwkundige maatregelen zoals buitenzonwering, minder glas en een andere materiaalkeuze worden nog beperkt toegepast. Daardoor kunnen keuzes in de ontwerpfase later leiden tot hogere kosten, comfortproblemen en lastig aanpasbare gebouwen.
35%
van de onderzochte bestaande appartementen is gevoelig voor oververhitting
2050
kan zonder aanvullend beleid bijna de helft niet hittebestendig zijn
Ontwerp bepaalt het hitteprobleem
Onderzoek van TNO in opdracht van het Planbureau voor de Leefomgeving laat zien dat oververhitting een serieus aandachtspunt is. Hoge binnentemperaturen kunnen gevolgen hebben voor gezondheid, slaapkwaliteit en productiviteit. Toch zijn voorbeelden van lopende nieuwbouwprojecten die versneld worden aangepast schaars. Soms wordt op de bovenste verdieping het glasoppervlak verkleind, maar ingrijpende ontwerpwijzigingen komen weinig voor.
Volgens adviseur Harm Valk van Nieman Raadgevende Ingenieurs is woningbouw traditioneel sterk gericht op wintercomfort. Grote glasoppervlakken passen daarbij, maar kunnen tijdens warme zomers juist nadelig uitpakken. Buitenliggende zonwering en minder glas kunnen warmte buiten houden, terwijl ook lichte gevelmaterialen volgens BPD een verschil kunnen maken.
TOjuli wordt vaak de bovengrens
De TOjuli-norm moet het risico op oververhitting bij nieuwbouw beperken. In de praktijk signaleren betrokken partijen echter dat voldoen aan deze eis vaak voldoende wordt gevonden. Extra maatregelen kosten geld en passen niet altijd binnen de geplande prijs of het oorspronkelijke ontwerp. Hierdoor ontstaat een afwachtende houding zolang strengere eisen nog niet gelden.
Hittebestendigheid is vooral een ontwerpbeslissing: maatregelen die vroeg worden meegenomen zijn eenvoudiger uitvoerbaar dan aanpassingen nadat vergunning, gevel en installaties al zijn vastgelegd.
Koeling alleen is niet genoeg
BPD stuurt bij nieuwe projecten aan op verwarmingssystemen die ook kunnen koelen. Woonzorg Nederland kiest een andere benadering en stelt voor seniorenwoningen aanvullende eisen, waaronder standaard zonwering. De corporatie ziet actieve koeling niet als vervanging voor een goed gebouwontwerp, omdat de koelcapaciteit tijdens warme dagen tekort kan schieten.
Woonzorg gebruikt daarom ook de Ladder van Koeling, waarbij eerst wordt gekeken hoe warmte kan worden voorkomen voordat actieve koeling wordt ingezet. Voor opdrachtgevers en ontwikkelaars ligt daar een belangrijke keuze: extra investeringen aan de voorkant kunnen voorkomen dat bewoners en beheerders later worden geconfronteerd met comfortklachten en kostbare aanpassingen.
Opdrachtgever bepaalt de ambitie
Vooral opdrachtgevers kunnen volgens Woonzorg het verschil maken door hittebestendigheid al bij de planvorming als harde randvoorwaarde vast te leggen. Daarmee verschuift de discussie van achteraf koelen naar vooraf ontwerpen. Voor nieuwbouw betekent dit dat zomercomfort steeds nadrukkelijker onderdeel wordt van kwaliteit, exploitatie en toekomstbestendigheid.
Bron: cobouw.nl