De isolatiestandaard voor een groot deel van de bestaande woningvoorraad gaat omlaag. Volgens minister Boekholt-O’Sullivan blijkt uit onderzoek dat woningen niet altijd maximaal geïsoleerd hoeven te zijn om toch comfortabel en duurzaam verwarmd te kunnen worden.
2050
is het doeljaar om corporatiewoningen in de sociale huur gasvrij te maken
label D
kan al voldoende zijn om een hybride of elektrische warmtepomp toe te passen
32,6%
meer CO2-besparing per € 1000 investering is volgens Aedes mogelijk
Minder isoleren kan slimmer zijn
Het kabinet verlaagt de isolatiestandaard naar aanleiding van een evaluatie door W/E adviseurs. De belangrijkste conclusie is dat optimale isolatie niet altijd nodig is om de cv-ketel te vervangen door een duurzamere warmteoplossing.
In de praktijk komt dit neer op een andere volgorde in verduurzaming. Niet elke woning hoeft eerst volledig naar een hoog isolatieniveau voordat een hybride warmtepomp, elektrische warmtepomp of andere duurzame warmtebron mogelijk wordt.
Corporaties lopen vast op tempo
Vooral woningcorporaties vinden de huidige isolatie-ambitie in veel gevallen te hoog. Met het bestaande verduurzamingstempo lijkt het lastig om alle corporatiewoningen in het sociale huursegment voor 2050 gasvrij te maken.
De spanning zit in de combinatie van kosten, arbeid en effect. Als corporaties veel geld besteden aan vergaande isolatiemaatregelen met beperkte extra opbrengst, blijven er minder middelen over om meer woningen te verduurzamen.
De lagere isolatiestandaard verschuift de aandacht van maximaal isoleren naar doelmatig verduurzamen per woningtype en toekomstige warmtebron.
Focus op isolatie is duur
Ook TNO concludeerde eerder dat de nadruk binnen verduurzaming te sterk op isoleren ligt. Isolatie wordt vaak gezien als een no-regret-maatregel, omdat het energielasten verlaagt en duurzame installaties mogelijk maakt.
Die redenering klopt niet altijd. Sommige maatregelen zijn relatief duur en arbeidsintensief, terwijl de extra energiewinst beperkt is. Het isoleren van een deur wordt genoemd als voorbeeld van een maatregel die niet altijd doelmatig uitpakt.
Warmtebron bepaalt isolatieniveau
De isolatiestandaard geeft aan wanneer een woning voldoende is geïsoleerd en geventileerd om uiteindelijk van het aardgas af te kunnen. De standaard wordt uitgedrukt in de maximale warmtebehoefte van een woning, gemeten in kilowattuur per vierkante meter vloeroppervlak per jaar.
Uit de evaluatie blijkt dat het logischer kan zijn om het isolatieniveau af te stemmen op de toekomstige warmtebron. Een woning met minimaal energielabel D kan in sommige gevallen al geschikt zijn voor een hybride of elektrische warmtepomp.
Stapsgewijs verduurzamen
TNO wijst op een aanpak waarbij isolatie in stappen wordt uitgevoerd. Eerst wordt voldoende geïsoleerd om een hybride warmtepomp mogelijk te maken, waarna later aanvullende isolatie kan volgen en de installatie verder elektrisch kan worden ingezet.
Voor corporaties kan zo’n fasering helpen om meer woningen sneller aan te pakken. Het gevolg is dat verduurzamingsbudgetten niet volledig opgaan aan een klein deel van de voorraad, maar breder kunnen worden ingezet.
Meer CO2 per euro
Aedes herkent de uitkomsten en liet zelf analyseren wat er gebeurt als corporaties sturen op een isolatieniveau dat past bij de toekomstige warmtebron. Volgens de vereniging kan een iets lagere lat leiden tot meer CO2-besparing en meer geholpen huishoudens.
Volgens Aedes kan per € 1000 investering 32,6% meer CO2 worden bespaard dan wanneer minder woningen tot het maximale niveau worden geïsoleerd. Dat maakt de discussie over isolatie direct relevant voor investeringssturing en portefeuillebeleid.
Richtlijn wordt concreter
Het ministerie wil niet alleen de standaard aanpassen, maar ook maatregelenpakketten uitwerken voor verschillende soorten gebouwen. Daarmee moet duidelijker worden welke ingrepen nodig zijn om een passend verduurzamingsniveau te halen.
Branchepartijen reageren positief op meer concreetheid. Een maatregelenpakket is eenvoudiger uit te leggen aan bewoners, gemeenten en uitvoerende partijen dan een abstracte grenswaarde voor warmtebehoefte.
Nieuwe koers voor renovatieplannen
De aangepaste isolatiestandaard wordt de komende maanden besproken met betrokken partijen. Daarna wil het kabinet de nieuwe standaard vastleggen in regelgeving, niet als verplichting maar als richtlijn.
Voor vastgoedeigenaren, corporaties en adviseurs betekent dit dat renovatieplannen opnieuw tegen het licht kunnen worden gehouden. De vraag verschuift van zo veel mogelijk isoleren naar de combinatie van comfort, CO2-reductie, investeringsruimte en de toekomstige warmtevoorziening.
Bron: cobouw.nl