Coalitie wil meer woningen bouwen zonder extra budget

Minder regels en snellere procedures als speerpunten

De nieuwe coalitie van D66, CDA en VVD presenteert met veel ambitie haar plannen om het woningtekort aan te pakken. De slogan lijkt: meer bouwen met minder gedoe. De focus ligt op snellere procedures, minder regelgeving en het eenvoudiger maken van bouwen. Zo wordt vergunningvrij optoppen en splitsen aangemoedigd en krijgen gemeenten meer instrumenten voor actief grondbeleid.

Een belangrijke rol is weggelegd voor industrieel bouwen. Er komen fastlanes, typegoedkeuringen en uniformere regels om fabriekswoningen sneller toe te kunnen passen. Ook wordt het bezwaar- en beroepsproces versimpeld en mogen gemeenten niet langer hun eigen aanvullende eisen opleggen. De aanzet van woonminister Mona Keijzer wordt zo doorgezet via het programma Stoer.

Ambities rond stikstof en netcongestie krijgen vorm

Om de bouwsnelheid écht te verhogen, pakt de coalitie twee grote obstakels aan: stikstof en netcongestie. Er komt een nieuw stikstoffonds van €20 miljard waarmee boeren vrijwillig kunnen stoppen en natuurgebieden worden hersteld. Ook wil het kabinet met een Crisiswet Netcongestie sneller de aanleg van elektriciteitsinfrastructuur mogelijk maken.

Beide maatregelen zijn noodzakelijk om grote woningbouwlocaties te ontsluiten en vertragingen bij netaansluitingen tegen te gaan. Vooral bij grote projecten in groeigemeenten is de aansluiting op het stroomnet steeds vaker een knelpunt.

Meer plannen, maar niet meer geld voor woningbouw

Hoewel de toon van het coalitieakkoord daadkrachtig is, blijft het grootste struikelblok overeind: geld. De bestaande subsidies, zoals de woningbouwimpuls en realisatiestimulans, worden voortgezet, maar niet verhoogd. Nieuwe middelen voor ontsluiting van woonwijken blijven beperkt: naar verluidt €500 miljoen per jaar.

Dat bedrag staat in schril contrast met de berekeningen van onder meer Neprom en Aedes, die wijzen op een jaarlijkse behoefte van minimaal €3 miljard. Corporaties blijven bovendien vennootschapsbelasting betalen, al komt er vanaf 2028 een gedeeltelijke compensatie. Voor Aedes is dat onvoldoende, en volgens voorzitter Liesbeth Spies dreigen hierdoor ook afspraken uit de Woontop onder druk te komen staan.

Scepsis over haalbaarheid van 100.000 woningen per jaar

Verschillende experts zijn kritisch. Volgens Friso de Zeeuw, voorzitter van adviesgroep Stoer, blijven de middelen voor infrastructuur en corporaties ver achter bij de ambities. Met deze financiële basis is een productie van 80.000 woningen per jaar realistischer dan de beoogde 100.000. Ook de betaalbaarheid van twee derde van de woningvoorraad wordt volgens hem twijfelachtig.

Toch ziet hij positieve elementen: de aanpak van stikstof, het schrappen van overbodige regels en het afblazen van een planbatenheffing. Ook het niet invoeren van een nationale bouwregisseur – de eerder besproken ‘bouwbaas’ – stemt hem tevreden. Zijn eindcijfer voor het akkoord: een 6,5.

Bouwsector wil vooral aan de slag

Branchevereniging Bouwend Nederland reageert positiever. Voorzitter Arno Visser ziet in de plannen eindelijk politieke beweging na jaren van stilstand. Vooral het stikstoffonds noemt hij een noodzakelijke stap. Belangrijker nog vindt hij het feit dat de coalitie meer redeneert vanuit de praktijk dan vanaf de tekentafel.

Zijn boodschap is duidelijk: het is tijd voor uitvoering. “Uitvoeren, uitvoeren en nog eens uitvoeren: dat is wat Nederland nodig heeft.”

Bron: cobouw.nl