Brand in seniorencomplex legt kwetsbaarheden bloot

Tragische brand in Bussum zet sector op scherp

De brand van dinsdagavond in woonzorgcomplex Godelinde in Bussum kostte een bewoonster het leven en bracht andere bewoners, hulpverleners en de brandweer in gevaar. De rookontwikkeling leidde tot ziekenhuisopnames van twee bewoners, een brandweerman en twee medewerkers. Ook overleed een tweede bewoner, die onwel werd tijdens de evacuatie, al was dit niet direct het gevolg van de brand.

Hoewel de schade aan het gebouw beperkt bleef, vestigt het incident de aandacht op een groeiende zorg binnen de sector: hoe veilig zijn ouderencomplexen nog, zeker wanneer er geen zorginstelling achter de voordeur zit?

Verschil tussen zorgcomplexen en reguliere seniorenwoningen

Godelinde valt onder de verantwoordelijkheid van Vivium Zorggroep, wat betekent dat er 24/7 personeel aanwezig is en er bekend is wie zorg nodig heeft. Zulke complexen zijn een uitzondering. In veel andere ouderenwoningen – vaak in bezit van woningcorporaties – is die kennis en ondersteuning er niet.

Deze complexen vallen in een grijs gebied: bewoners huren zelfstandig, zorg wordt geregeld via externe thuiszorgorganisaties en er is vaak geen permanente begeleiding. Daardoor weet bij een calamiteit niemand wie waar woont, of iemand slecht ter been is, of überhaupt hulp nodig heeft. Voor de brandweer betekent dat niet alleen blussen, maar ook op grote schaal evacueren, vaak in het duister tastend.

Meer mensen, meer risico’s

Brandweerkorpsen signaleren dat ze bij brand in zulke panden standaard met extra manschappen moeten uitrukken. Ouderen raken sneller buiten bewustzijn bij rookinhalatie en kunnen minder snel vluchten. In het geval van Bussum werd daarom opgeschaald naar een ‘grote brand’, met vier blusvoertuigen en 24 brandweerlieden.

De zorgen zijn niet nieuw. Maar het incident benadrukt opnieuw dat er structurele oplossingen nodig zijn. Want als er niemand is die weet wie er woont en wat hun mobiliteit is, wordt effectief handelen bij brand ronduit lastig.

Corporaties worstelen met verantwoordelijkheid

Woningcorporaties erkennen het probleem, maar vragen zich af waar hun verantwoordelijkheid eindigt. Zij zijn eigenaar van de stenen, maar niet van de zorgrelaties. Wel zijn ze wettelijk verplicht tot brandwerende constructies, rookmelders en vrije vluchtwegen. Scootmobielen in de gang of koffietafels bij de nooduitgang mogen daar simpelweg niet staan.

Corporatie Woonzorg Nederland, met meer dan zeshonderd ouderencomplexen, pleit voor betere samenwerking tussen woningcorporaties en zorgorganisaties. Die laatste zouden bewoners actief kunnen helpen om brandveiligheid bespreekbaar te maken. Want voorlichting, weet Woonzorg, redt levens.

Brandveiligheid vraagt samenwerking

De brand in Bussum laat zien dat samenwerken cruciaal is. Zorgverleners weten vaak meer over de bewoner dan de verhuurder. Het gesprek aangaan over vluchtroutes, verzamelpunten en gedragsregels kan het verschil maken in een noodsituatie. Ook adviseert Woonzorg om bewoners direct te instrueren: bel 112 bij brand, verlaat het pand, en weet waar je naartoe moet.

Ondertussen zijn negen bewoners tijdelijk opgevangen in een ander pand van Vivium. De schade aan hun appartementen is beperkt en de organisatie doet er alles aan om hen snel terug te laten keren.

Bron: nrc.nl