Woonfraude als verborgen factor in de woningnood

18 augustus 2026 Leestijd: 3 minuten

Meer bouwen alleen lost de woningnood niet op. Dat is de centrale stelling in een opiniebijdrage vanuit woningcorporatie Woonplus. Volgens de auteur kan beter gebruik van de bestaande sociale woningvoorraad eveneens woningen beschikbaar maken. Vooral woonfraude verdient daarbij meer aandacht, omdat illegale onderverhuur, leegstand en onjuiste bewoning de doorstroming blokkeren.

77

Woningen die Woonplus in één jaar vrijmaakte na signalen van woonfraude.

11.000

Woningen in het onderzochte bezit van Woonplus.

200+ dagen

Doorlooptijd die een fraudedossier volgens de bijdrage kan vragen.

Bestaande voorraad beter benutten

sociale huurwoningen en aanpak van woonfraudeWoonfraude omvat volgens de bijdrage onder meer ongeoorloofde onderverhuur, feitelijke leegstand en situaties waarin de geregistreerde bewoner elders verblijft. Voor corporaties kan dat lang onzichtbaar blijven, omdat de huur gewoon wordt betaald. Maatschappelijk is het effect groter: een sociale huurwoning komt niet beschikbaar voor iemand op de wachtlijst.

Woonplus stelt zonder actief opsporingsprogramma 77 woningen in één jaar te hebben vrijgemaakt binnen een bezit van 11.000 woningen. Volgens de auteur suggereert die ervaring dat landelijk duizenden woningen beschikbaar zouden kunnen komen wanneer corporaties intensiever op onrechtmatige bewoning controleren.

Opsporing kost tijd en geld

Daar staat tegenover dat bewijs verzamelen lastig is. Corporaties hebben volgens de opiniebijdrage beperkt toegang tot gegevens zoals waterverbruik, registratiemutaties en signalen van andere instanties. Een juridische procedure kost volgens de auteur gemiddeld €3.000 en kan oplopen tot €12.000. Tijdens het onderzoek en de procedure blijft de woning bezet.

De kern van de opinie is dat woningproductie en voorraadbenutting geen alternatieven hoeven te zijn: sneller doorstromen kan naast nieuwbouw een tweede route zijn om de beschikbare woonruimte te vergroten.

Meer nadruk op eerlijk gebruik

De auteur pleit daarom voor betere gegevensuitwisseling tussen corporaties, gemeenten, nutsbedrijven en politie, snellere juridische procedures en nauwere samenwerking. Ook zouden prikkels die strategisch gebruik van sociale huurwoningen aantrekkelijk maken opnieuw moeten worden bekeken.

Voor woningcorporaties draait de discussie daarmee niet alleen om hoeveel woningen worden toegevoegd, maar ook om hoe effectief de bestaande voorraad wordt ingezet. Iedere teruggewonnen woning kan opnieuw worden toegewezen zonder bouwtijd, grondgebruik of nieuwe bouwkosten. Tegelijk blijft de voorgestelde landelijke impact een extrapolatie vanuit de ervaring van één corporatie en daarmee nadrukkelijk onderdeel van de opinie.

Bron: cobouw.nl