Provincies kunnen corporaties direct steunen

Provincie trekt rechtstreeks de portemonnee voor woningbouw

Woningcorporaties kunnen in Zuid-Holland voor het eerst rechtstreeks provinciale subsidie krijgen om betaalbare woningbouwprojecten haalbaar te maken. Woonbron ontvangt €600.000 voor de sloop en nieuwbouw van 140 woningen in het Rotterdamse Dirck Hoffblok. In de praktijk betekent dit dat provincies niet langer uitsluitend via gemeenten hoeven te werken, maar direct kunnen bijdragen aan projecten waar de financiële rekensom niet sluit.

Nieuwe ruimte door soepelere staatssteunregels

De steun aan Woonbron is bijzonder omdat directe provinciale subsidie aan woningcorporaties eerder moeilijk lag door Europese staatssteunregels. Sinds de invoering van de Affordable Housing Act is er meer ruimte om corporaties te helpen bij betaalbare woningbouw. Daardoor kunnen overheden bijdragen aan het wegnemen van de onrendabele top: het deel van de investering dat niet wordt terugverdiend uit toekomstige huuropbrengsten.

Voor corporaties is juist die onrendabele top vaak de reden dat projecten vertragen of niet doorgaan. Betaalbare huren, stijgende bouwkosten, verduurzamingseisen en hogere financieringslasten maken sloop-nieuwbouw financieel kwetsbaar. Directe subsidie kan dan het verschil maken tussen uitstel en uitvoering.

Dirck Hoffblok krijgt meer woningen terug

In het Dirck Hoffblok in Delfshaven staan nu 95 woningen die volgens Woonbron in slechte staat verkeren. De corporatie wil de woningen dit jaar nog slopen en vervangen door 140 nieuwe woningen. Daarmee neemt het aantal woningen op deze locatie toe, terwijl de kwaliteit van de voorraad wordt verbeterd.

Het project past binnen een bredere renovatie- en verduurzamingsslag op Coolhaveneiland. Woonbron investeert daar de komende jaren ongeveer €110 mln in renovatie, sloop-nieuwbouw en verduurzaming. De provinciale bijdrage is relatief klein ten opzichte van de totale investering, maar kan precies het financiële gat dichten dat nodig is om een project uitvoerbaar te houden.

Minder omwegen voor publiek geld

Tot voor kort konden provincies vooral gemeenten financieel ondersteunen, vaak alleen bij specifieke knelpunten of doelgroepen zoals seniorenwoningen. Ook de landelijke Woningbouwimpuls werkt via gemeenten en vraagt vaak om cofinanciering vanuit de gemeente zelf. Daardoor kwam steun niet altijd snel of rechtstreeks terecht bij de partij die het project daadwerkelijk ontwikkelt.

De nieuwe route verkort die afstand. Voor de praktijk houdt dit in dat provincies gerichter kunnen sturen op betaalbare woningbouw, zeker bij corporatieprojecten waar snelheid, betaalbaarheid en maatschappelijke opbrengst samenkomen. Minder bestuurlijke omwegen kunnen helpen om projecten sneller door de financiële besluitvorming te krijgen.

Subsidie voor meer dan alleen stenen

Zuid-Holland stelde corporaties en gemeenten eind vorig jaar al in staat om projecten aan te melden voor subsidie. De regeling kan worden gebruikt voor het deels wegnemen van onrendabele toppen, maar ook voor flexwoningen, houtbouw en seniorenhuisvesting. Voor dit jaar heeft de provincie €24,7 mln beschikbaar gesteld.

Daarmee wordt de subsidie niet alleen een instrument om tekorten af te dekken, maar ook om bepaalde woonvormen en bouwmethoden te versnellen. Flexwoningen kunnen tijdelijke druk verlichten, houtbouw kan bijdragen aan lagere milieubelasting en seniorenhuisvesting kan doorstroming op gang brengen. De financiële steun krijgt zo een bredere ruimtelijke en maatschappelijke functie.

Ook Utrecht kiest voor directe versnelling

Zuid-Holland staat niet alleen in deze aanpak. De provincie Utrecht heeft sinds begin dit jaar de subsidieregeling Versnelling Woningbouw, met €25 mln beschikbaar voor de komende drie jaar. Ook daar is het doel om woningbouwprojecten sneller haalbaar te maken wanneer betaalbaarheid en kosten onder druk staan.

De ontwikkeling laat zien dat provincies nadrukkelijker een financiële rol opeisen in de woningbouwopgave. Waar zij eerder vooral ruimtelijk stuurden, kunnen zij nu ook direct bijdragen aan de businesscase van projecten. Dat maakt provinciale betrokkenheid concreter en mogelijk ook bepalender voor de planning van betaalbare woningbouw.

Betaalbare bouw vraagt om sluitende rekensommen

De steun aan Woonbron onderstreept een bredere realiteit: betaalbare woningbouw komt steeds vaker pas van de grond als publieke partijen meebetalen aan het tekort in de exploitatie. De maatschappelijke waarde van extra woningen is groot, maar de financiële opbrengst voor corporaties blijft begrensd door huurbeleid en betaalbaarheid.

Directe provinciale subsidie kan daardoor een belangrijker instrument worden in gebiedsontwikkeling, vooral bij sloop-nieuwbouw in bestaande wijken. Het maakt projecten niet automatisch eenvoudig, maar vergroot wel de kans dat plannen met betaalbare woningen doorgaan in plaats van blijven liggen op een onrendabele top.

Bron: cobouw.nl