Vrijwel alle G40-gemeenten willen de komende vier jaar meer en betaalbare woningen. Nieuw is dat beter benutten van bestaande woningen en gebouwen een vast onderdeel van het woonbeleid is geworden. Dat blijkt uit een analyse van Platform31 en het G40-stedennetwerk van de coalitieakkoorden die na de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 zijn gesloten.
Van hoeveel naar hoe
Ongeveer de helft van de gemeenten legt een concreet aantal woningen vast voor de komende 10 tot 15 jaar. Bijna de helft stelt concrete doelen voor betaalbaarheid in de nieuwbouw. Volgens Platform31 ligt de nadruk meer dan vier jaar geleden op de vraag hoe de bouw van de grond komt: versnellen, uitvoeringskracht en regie. De Wet versterking regie volkshuisvesting wordt zelf maar af en toe genoemd, maar de thema’s uit die wet komen wel vaak terug.
Ongeveer een derde van de gemeenten wil een groter aandeel betaalbare woningen. Uit veel akkoorden blijkt niet hoe de tekorten die dat oplevert worden gedekt. Sommige gemeenten noemen een woonfonds, een reserve of een vereveningsfonds. Ongeveer een op de vijf gemeenten ziet netcongestie als rem op nieuwe bouwlocaties.
Splitsen, optoppen en transformeren
Vrijwel alle gemeenten willen de bestaande voorraad beter benutten, bijvoorbeeld door woningen te splitsen, op te toppen of te delen, door hospitaverhuur en door leegstaande gebouwen te transformeren. Eindhoven wil zo 1.000 woningen en 1.500 extra woonplekken toevoegen. Ongeveer een kwart van de akkoorden besteedt nadrukkelijk aandacht aan flexwonen, als aanvulling op reguliere bouw. Een ruime meerderheid zet in op andere woonvormen, zoals woonzorgconcepten en collectief wonen.
Ook aandacht voor schoolgebouwen
Onderwijshuisvesting staat in alle akkoorden. In iets meer dan de helft is dat concreet uitgewerkt, bijvoorbeeld in een integraal huisvestingsplan, nieuwbouw, renovatie of verduurzaming van scholen. Woningbouw wordt bovendien vaker gezien als onderdeel van gebiedsontwikkeling, samen met voorzieningen, groen en bereikbaarheid. Platform31 merkt op dat de concrete sturingsinstrumenten om dit waar te maken vaak nog niet zijn uitgewerkt.
Wat betekent dit voor jou?
Voor gemeenten
- Vertaal de ambities uit het akkoord naar concrete aantallen en instrumenten.
- Maak inzichtelijk hoe hogere betaalbaarheidseisen worden gefinancierd.
- Neem netcongestie vroeg mee bij de keuze van bouwlocaties.
→Woningbouwplannen financieel doorrekenen? Opleiding Business Case voor Vastgoed- & Projectontwikkeling ›
Voor corporaties en ontwikkelaars
- Lees het akkoord van je gemeente op betaalbaarheidseisen en doelgroepen.
- Verken kansen voor splitsen, optoppen en transformatie in je bezit.
- Gebruik de akkoorden in het gesprek over prestatieafspraken.
→De juridische kant van transformatie en ontwikkeling beheersen? Opleiding Vastgoedrecht & Bouwrecht ›
Voor beheerders van maatschappelijk vastgoed
- Stem plannen voor scholen af met het integraal huisvestingsplan.
- Zorg voor een actueel beeld van de staat van je gebouwen.
- Kijk waar voorzieningen kunnen meeliften op gebiedsontwikkeling.
→Strategische keuzes maken voor je vastgoedportefeuille? Opleiding Vastgoedmanagement ›
Bronnen: Platform31, Analyse G40-coalitieakkoorden, Analyse G40-coalitieakkoorden 2026-2030 (pdf).