Een verplicht makelaarsregister moet een einde maken aan misstanden bij woningverkopen. Woonminister Elanor Boekholt-O’Sullivan wil landelijke gedragsnormen en onafhankelijk toezicht invoeren. Toch blijft de belangrijkste vraag onbeantwoord: hoe wordt het biedproces daadwerkelijk eerlijker en transparanter?
80%
van de makelaars is volgens de bron al aangesloten bij een beroepsvereniging.
2022
het jaar waarin branchepartijen afspraken maakten over verbetering.
Registerplicht moet misstanden beperken
Momenteel kan vrijwel iedereen zonder verplichte beroepsregistratie als makelaar aan de slag. De minister wil dat veranderen met een landelijk register, wettelijke gedragsregels en verplichte aansluiting bij een onafhankelijke geschillencommissie. Consumenten moeten daardoor eenvoudiger klachten kunnen indienen en misstanden laten beoordelen.
Aanleiding zijn aanhoudende klachten bij Vereniging Eigen Huis. Woningkopers melden onder meer voorkeursbehandelingen, ondoorzichtige biedprocedures en vermoedens van kunstmatige prijsopdrijving. Eerdere afspraken binnen de sector hebben deze problemen onvoldoende teruggedrongen.
Bestaande gedragscodes bieden onvoldoende zekerheid
De meeste makelaars zijn al aangesloten bij brancheorganisaties zoals NVM en Vastgoed Nederland. Daar gelden gedragscodes, opleidingseisen en mogelijkheden voor geschilbeslechting. Toch komen klachten over oneerlijke praktijken volgens de aangehaalde onderzoeken ook bij aangesloten makelaars voor.
Een registratieplicht brengt ook de overige makelaars onder gemeenschappelijke regels. Maar registratie en vakbekwaamheid garanderen niet automatisch integer handelen. De effectiviteit hangt vooral af van de naleving, controle en handhaving van de gedragsnormen.
Een makelaarsregister kan de beroepsgroep beter reguleren, maar zonder controleerbare biedregels blijft het risico op ongelijke behandeling bestaan.
Biedproces blijft het grootste knelpunt
Juist bij het bieden ontstaan veel geschillen. Brancheorganisaties zijn er tot dusver niet in geslaagd om gezamenlijk een uniform en transparant biedproces vast te stellen. Het kabinetsplan legt vooralsnog vooral de nadruk op gedragsnormen, terwijl wettelijke verankering van concrete biedprocedures uitblijft.
Duidelijke spelregels kunnen vastleggen hoe biedingen worden geregistreerd, welke informatie beschikbaar moet zijn en hoe gelijke behandeling wordt gecontroleerd. Daarmee wordt het verkoopproces beter toetsbaar en neemt de ruimte voor discussie achteraf mogelijk af.
Gevolgen voor de vastgoedpraktijk
Voor woningtransacties ligt de grootste verandering mogelijk in strengere eisen aan transparantie en verantwoording. Zorgvuldige dossiervorming, heldere communicatie en aantoonbaar gelijke behandeling kunnen een belangrijkere rol krijgen bij klachten en geschillen.
Of de registerplicht daadwerkelijk meer vertrouwen oplevert, hangt af van de verdere uitwerking. Zonder concrete en handhaafbare biedregels dreigt een situatie waarin makelaars wel geregistreerd zijn, maar de belangrijkste knelpunten in het koopproces blijven bestaan.
Meer weten over juridische verplichtingen, onderhandelingen en overeenkomsten bij vastgoedtransacties? Bekijk dan de Cursus Aankoop en Verkoop van Vastgoed.
Bron: fd.nl