Het kabinet wil dat de minst energiezuinige utiliteitsgebouwen, zoals scholen, winkels en buurthuizen, vanaf 1 januari 2030 minimaal energielabel D hebben of aantoonbaar weinig energie gebruiken. Het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening heeft het voorstel op 17 november in internetconsultatie gebracht. Reageren kan tot en met 15 december 2026.
Label D of een laag werkelijk verbruik
De eisen komen voort uit de herziene Europese richtlijn voor de energieprestatie van gebouwen (EPBD IV) uit 2024. Die verplicht lidstaten om minimumeisen te stellen aan de energieprestatie van utiliteitsgebouwen, de zogeheten MEPS. In het Nederlandse voorstel kan een eigenaar op twee manieren voldoen: met minimaal energielabel D, of met een werkelijk energiegebruik dat onder een norm blijft. Voor die norm is per gebouwtype een maximaal gebruik in kWh per m² berekend. Het gaat om het gemeten gebruik voor verwarming en warm tapwater.
De eisen worden later opgenomen in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). De Europese richtlijn gaat ervan uit dat in 2030 16 procent van de utiliteitsgebouwen minder energie verbruikt, en dat in 2033 26 procent is verbeterd.
Welke gebouwen buiten de eis vallen
Monumenten, religieuze gebouwen, bepaalde gebouwen van Defensie en gebouwen met een industriefunctie vallen buiten de minimumeisen. Ook zij moeten wel verduurzamen: in 2050 moeten ook deze gebouwen voldoen aan de eis voor emissievrije gebouwen.
Na 2030 volgt een tweede stap
Voor 2033 komt een aanvullende eis. Die is nog niet bekend en wordt uitgewerkt binnen het nieuwe energielabelsysteem, dat naar verwachting in 2030 ingaat. Eigenaren die eerder willen verduurzamen, kunnen volgens het ministerie label C aanhouden om in 2033 te voldoen. Voor de financiering wijst het ministerie onder meer op de subsidieregeling DUMAVA voor maatschappelijk vastgoed, regionale energiefondsen, de ISDE, de Energie-investeringsaftrek en BMKB-groen.
Wat betekent dit voor jou?
Voor eigenaren van maatschappelijk vastgoed
- Breng de energielabels van je scholen, buurthuizen en sportaccommodaties in kaart.
- Bepaal welke gebouwen onder label D zitten en of het werkelijke verbruik een alternatief is.
- Kijk of DUMAVA of een regionaal energiefonds past bij geplande maatregelen.
→Strategische keuzes maken voor je vastgoedportefeuille? Opleiding Vastgoedmanagement ›
Voor vastgoed- en gebouwbeheerders
- Zorg dat verbruiksgegevens voor verwarming en warm tapwater per gebouw beschikbaar zijn.
- Koppel verduurzamingsmaatregelen aan geplande onderhoudsmomenten in de MJOP.
- Houd rekening met de nog onbekende eis voor 2033.
→Technisch beheer en verduurzaming beter combineren? Opleiding Technisch Vastgoedbeheer ›
Voor energieadviseurs
- Lees het consultatievoorstel en reageer uiterlijk 15 december 2026.
- Verwacht meer vragen van eigenaren over labels en werkelijk verbruik.
- Volg de uitwerking van het nieuwe energielabelsysteem.
→Zelf energielabels voor utiliteitsgebouwen opstellen? Cursus EP-U Basis Utiliteitsbouw ›
Bronnen: Volkshuisvesting Nederland, 17 november 2026, Internetconsultatie Bbl EPBD IV derde tranche.