Gemeenten krijgen meer mogelijkheden om langdurige leegstand aan te pakken. Een wetsvoorstel tot wijziging van de Leegstandwet maakt het mogelijk eigenaren te verplichten een leeg pand weer in gebruik te nemen of in gebruik te geven. De VNG steunt het voorstel, zo meldde zij op 29 oktober 2026, maar plaatst kanttekeningen.
Wat verandert er?
Amsterdam, Utrecht, Den Haag, Eindhoven en Tilburg kunnen via een experimenteerbepaling al eigenaren verplichten een leegstaande woning (tijdelijk) te verhuren of in gebruik te laten nemen. Volgens het ministerie van BZK loopt dat experiment vooruit op een structurele wijziging voor alle gemeenten. Voor niet-woonruimte, zoals kantoren en winkels, kan een gemeente de ingebruikname alleen afdwingen als zij een leegstandsverordening heeft. BZK noemde eind augustus 1 januari 2027 als verwachte ingangsdatum.
Leegstand moet makkelijker op te sporen zijn. Het voorstel werkt met een normverbruik van elektriciteit over een periode van zes maanden.
Vragen van de VNG
De VNG vraagt of zes maanden stroomverbruik betrouwbaar genoeg is, gezien seizoensinvloeden, en of twaalf maanden niet beter is. Ook wil zij dat gemeenten waterverbruik kunnen opvragen. Verder vraagt de VNG welke capaciteit en kosten toezicht en handhaving vragen en waarom daar geen extra geld voor komt. Tot slot wil zij bevestigd zien dat gemeenten de leegstandbelasting ook zonder leegstandsverordening kunnen invoeren, en dat het begrip “legitieme leegstand” geen nieuwe uitzonderingsgrond wordt.
Wat betekent dit voor jou?
Eigenaren en beleggers
- Houd bij waarom een pand leegstaat en wat je doet om het te verhuren.
- Overweeg tijdelijke verhuur of leegstandsbeheer bij langere leegstand.
- Volg of jouw gemeente een leegstandsverordening vaststelt.
Gemeenten
- Breng in beeld waar langdurige leegstand speelt.
- Bereid een leegstandsverordening voor als je ook niet-woonruimte wilt aanpakken.
- Reken op capaciteit voor toezicht en handhaving.
Vastgoedbeheerders
- Registreer gebruik en meterstanden per object.
- Signaleer leegstand vroeg bij de eigenaar.
- Houd de status van het wetsvoorstel in de gaten: het ligt nog bij de Tweede Kamer.
Bronnen: VNG, VNG steunt wijziging Leegstandwet (29 oktober 2026) en de inbreng aan de Tweede Kamer; Ministerie van BZK, Gemeenten krijgen meer mogelijkheden voor aanpak leegstand (31 augustus 2026).