Gemeenten moeten uiterlijk 1 oktober doorgeven welke woningbouwprojecten de komende tien jaar elektriciteitsaansluitingen nodig hebben. Wie te laat aanvraagt, kan in gebieden met netcongestie achteraan aansluiten. Daarmee wordt beschikbare netcapaciteit een doorslaggevende factor voor planning, grondexploitatie en de haalbaarheid van woningbouwprojecten.
1 oktober
deadline voor het aanvragen van toekomstige netcapaciteit
10 jaar
vooruit moeten gemeenten woningbouwprojecten inventariseren
40.000
woningen omvat de bouwopgave van Eindhoven
Geen automatische aansluiting meer
Onder het oude systeem konden nieuwe woningen doorgaans rekenen op gereserveerde capaciteit voor kleinverbruikers. Met het nieuwe prioriteringskader is die garantie verdwenen. Projecten die netcongestie helpen verminderen krijgen voorrang, gevolgd door onder meer defensie, infrastructuur, gezondheidszorg en andere maatschappelijke basisvoorzieningen.
Woningbouw geldt nog steeds als maatschappelijk belangrijk, maar moet voortaan eerder en nadrukkelijker worden aangemeld. Voor plannen tot drie jaar vooruit zijn veel aanvragen al verwerkt. Gemeenten moeten nu ook capaciteit reserveren voor projecten die pas later, tot tien jaar in de toekomst, worden gerealiseerd.
Eerste aanvraag kan doorslaggevend zijn
De datum van 1 oktober blijkt geen gewone startdatum, maar feitelijk een deadline. Binnen afzonderlijke netregio’s worden vroege aanvragen als eerste behandeld. In gebieden waar weinig capaciteit beschikbaar is, kan een late indiening betekenen dat woningbouwprojecten langdurig geen aansluiting krijgen.
Gemeenten moeten daarom in korte tijd informatie verzamelen bij corporaties, ontwikkelaars en andere initiatiefnemers. Niet alleen het aantal woningen is relevant, maar ook de planstatus, fasering en benodigde aansluitcapaciteit. Onvolledige of te optimistische opgaven kunnen later leiden tot vertraging, extra kosten of ongebruikte reserveringen.
Netcapaciteit ontwikkelt zich van een technische randvoorwaarde tot een schaars ontwikkelrecht. Zonder tijdige reservering kan een vergund en financieel haalbaar woningbouwplan alsnog niet uitvoerbaar zijn.
Gemeenten dragen meer risico
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten vreest extra werk, aansprakelijkheid en financiële schade. Gemeenten moeten volgens de nieuwe werkwijze bovendien een aanbetaling doen voor een aansluiting, terwijl die verantwoordelijkheid eerder bij de opdrachtgever lag. Daardoor kunnen publieke middelen worden vastgelegd voor projecten die nog niet definitief zijn.
Voor ontwikkelaars ontstaat afhankelijkheid van de kwaliteit en snelheid van de gemeentelijke inventarisatie. Zij kunnen hun plannen wel aanmelden, maar hebben geen directe controle over de uiteindelijke aanvraag. Dit vergroot het belang van vroeg overleg over programma, fasering en energiebehoefte.
Planning en grondexploitatie worden kwetsbaarder
In Eindhoven laat een impactanalyse zien dat woningbouw en voorzieningen door de nieuwe regels fors kunnen vertragen of zelfs worden verhinderd. De gemeente heeft een crisisteam samengesteld, maar waarschuwt dat kleinere gemeenten minder capaciteit hebben om binnen de termijn een onderbouwde aanvraag op te stellen.
Voor de vastgoedpraktijk vraagt dit om een vroegere koppeling tussen ruimtelijke ontwikkeling en energie-infrastructuur. Beschikbaarheid van grond, vergunningen en financiering is niet langer voldoende. Ook aantoonbare netcapaciteit moet vanaf de eerste haalbaarheidsfase worden meegenomen in planning, contracten en investeringsbesluiten.
Bron: cobouw.nl