Stroomnet vol ook huishoudens op wachtlijst

19 maart 2026

Netcongestie raakt steeds meer gebruikers en woningbouw

Amsterdam kan niet uitbreiden vanwege te weinig capaciteit op het stroomnetDe druk op het Nederlandse stroomnet neemt snel toe en raakt inmiddels vrijwel iedere gebruiker. Waar wachttijden voor aansluitingen eerder vooral een probleem waren voor grote bedrijven, dreigt dit vanaf volgend jaar ook voor huishoudens en woningbouwprojecten realiteit te worden.

Zelfs relatief kleine aanpassingen, zoals de overstap naar elektrisch koken of het plaatsen van een laadpaal, kunnen straks leiden tot een plek op de wachtlijst. Daarmee verschuift netcongestie van een technisch probleem naar een breed maatschappelijk vraagstuk.

Nieuwe regels stroomnet veranderen toegang tot capaciteit

Per 1 juli verandert de manier waarop beschikbare capaciteit op het stroomnet wordt verdeeld. Netbeheerders gaan de resterende ruimte toewijzen op basis van een prioriteitenkader van de Autoriteit Consument & Markt.

Projecten die het net ontlasten, zoals batterijopslag, krijgen voorrang, gevolgd door vitale sectoren zoals zorg en veiligheid. Woningbouw en andere basisvoorzieningen komen daarna aan bod. Pas in een later stadium komen overige gebruikers in beeld, waaronder veel kleinere toepassingen.

Woningbouw en gebiedsontwikkeling onder druk door stroomtekort

De gevolgen voor woningbouw zijn aanzienlijk. Gemeenten moeten voortaan actief prioriteit aanvragen voor hun projecten, zowel voor lopende als toekomstige ontwikkelingen. Dit vraagt om een andere manier van plannen, waarbij energievoorziening al in een vroeg stadium een bepalende factor wordt.

Tegelijkertijd bestaat er onzekerheid over de uitvoerbaarheid. Gemeenten geven aan dat een aanzienlijk deel van de woningbouwprojecten vertraging kan oplopen of zelfs niet doorgaat, doordat tijdige toegang tot het stroomnet niet gegarandeerd is.

Aansluitstop dreigt in meerdere regio’s

In verschillende delen van Nederland is de situatie inmiddels nijpend. Provincies zoals Utrecht, Flevoland en Gelderland naderen de grenzen van hun netcapaciteit, waardoor een volledige aansluitstop dreigt.

De hoeveelheid beschikbare ruimte verschilt sterk per regio, maar in sommige gebieden is er nauwelijks nog capaciteit beschikbaar, zelfs niet voor projecten met prioriteit. Pas later dit jaar wordt duidelijk hoe groot de impact per regio precies is.

Wachtlijsten stroomaansluiting worden nieuwe realiteit

Wanneer de beschikbare capaciteit is verdeeld, ontstaat een nieuwe situatie waarin gebruikers afhankelijk worden van wachtlijsten. Dit geldt niet alleen voor bedrijven, maar ook voor huishoudens die hun aansluiting willen verzwaren.

Voor de vastgoedpraktijk betekent dit dat de beschikbaarheid van energiecapaciteit een steeds grotere rol speelt in de haalbaarheid en planning van projecten. Zonder aansluiting geen ontwikkeling, hoe ver de plannen ook zijn.

Flexibel energiegebruik noodzakelijk voor ruimte op het net

Om de druk op het stroomnet te verlichten, wordt steeds meer ingezet op slimmer en flexibeler energiegebruik. Denk aan het vermijden van piekmomenten of het beter spreiden van energieverbruik gedurende de dag.

Hoewel dit op korte termijn extra ruimte kan opleveren, is het geen structurele oplossing. Zonder uitbreiding van het netwerk blijft de capaciteit beperkt en zullen wachttijden blijven bestaan.

Uitbreiding stroomnet vraagt jarenlange investeringen

Het structureel oplossen van netcongestie vereist grootschalige investeringen in de uitbreiding van het elektriciteitsnet. Dit zijn complexe en tijdrovende trajecten die in veel regio’s nog jaren in beslag zullen nemen.

Tot die tijd blijft de druk op het systeem hoog en zullen keuzes gemaakt moeten worden over wie toegang krijgt tot schaarse capaciteit. Daarmee wordt energievoorziening een steeds bepalender factor binnen ruimtelijke ontwikkeling en vastgoedbeslissingen.

Bron: fd.nl