Hypotheekrenteaftrek stijgt voor hogere inkomens

Hypotheekrenteaftrek stijgt voor hogere inkomens onder nieuw beleid

De hypotheekrenteaftrek lijkt de komende jaren opnieuw te veranderen. Volgens economen krijgen hogere inkomens onder het huidige kabinetsbeleid meer hypotheekrente terug van de Belastingdienst. Dat komt doordat de maximale aftrek gekoppeld is aan belastingtarieven in de inkomstenbelasting. Wanneer die tarieven stijgen, stijgt automatisch ook het percentage waartegen hypotheekrente kan worden afgetrokken.

Deze ontwikkeling betekent een opvallende draai in het fiscale beleid rond de eigen woning. In de afgelopen tien jaar werd de hypotheekrenteaftrek juist stap voor stap beperkt om de woningmarkt minder te stimuleren en de fiscale voordelen voor huiseigenaren te verkleinen.

Koppeling tussen belastingtarief en hypotheekrenteaftrek

De stijging van de maximale hypotheekrenteaftrek hangt samen met veranderingen in de inkomstenbelasting. Het kabinet wil vanaf 2030 het tarief in de tweede belastingschijf verhogen. Daarmee moeten lagere inkomsten uit zorgpremies worden gecompenseerd. Die premies dalen onder meer doordat het eigen risico in de zorg stijgt.

Omdat het aftrekpercentage voor hypotheekrente gekoppeld is aan het belastingtarief van deze tweede schijf, heeft zo’n verhoging direct effect op de fiscale voordelen voor huiseigenaren met hogere inkomens. De tweede schijf begint momenteel bij een inkomen van iets meer dan 38.000 euro per jaar.

Het gevolg is dat huishoudens die in deze belastingschijf vallen hun hypotheekrente straks tegen een hoger percentage kunnen verrekenen met hun belastbare inkomen.

Breuk met eerdere afbouw van hypotheekrenteaftrek

Volgens economen betekent deze ontwikkeling dat een deel van de eerdere afbouw van de hypotheekrenteaftrek wordt teruggedraaid. In de eerste helft van de jaren twintig werd het maximale aftrektarief stapsgewijs verlaagd tot ongeveer 37 procent.

Door de geplande belastingaanpassingen kan dat percentage opnieuw oplopen. Economen berekenen dat een verhoging van het belastingtarief met één procentpunt uiteindelijk kan leiden tot een aftrekpercentage dat circa 1,5 procentpunt hoger ligt dan het niveau van enkele jaren geleden.

Daarmee wordt volgens critici een belangrijk deel van het eerdere beleid ongedaan gemaakt, terwijl de woningmarkt juist al onder sterke druk staat.

Eerdere compensatie via eigenwoningforfait

De discussie over de hypotheekrenteaftrek staat niet los van andere fiscale maatregelen rond de eigen woning. Toen de aftrek de afgelopen jaren werd verlaagd, werd tegelijkertijd het eigenwoningforfait aangepast.

Het eigenwoningforfait, de fiscale bijtelling voor woningbezitters, daalde bijvoorbeeld van 0,45 procent van de WOZ-waarde in 2022 naar 0,35 procent in 2023. Daarmee kregen huiseigenaren volgens economen destijds een aanzienlijke compensatie voor de lagere renteaftrek.

Door de huidige belastingwijzigingen ontstaat nu opnieuw een verschuiving in de fiscale behandeling van de eigen woning.

Onbedoeld effect van belastinghervorming

De eerste stap richting een hogere aftrek kwam al eerder toen het belastingstelsel werd aangepast en verschillende tarieven voor de eerste en tweede belastingschijf opnieuw werden ingevoerd. Hierdoor gingen ook de aftrekpercentages voor hypotheekrente weer uiteenlopen tussen verschillende inkomensgroepen.

De maximale aftrek, die eerder naar 37 procent was teruggebracht, liep daardoor al op naar ongeveer 37,48 procent. Volgens het ministerie van Financiën was dat destijds een onbedoeld gevolg van de belastinghervorming.

Toch laat het voorbeeld zien hoe nauw de fiscale behandeling van de eigen woning verbonden is met bredere wijzigingen in het belastingstelsel.

Mogelijke gevolgen voor de woningmarkt

Economen waarschuwen dat een hogere hypotheekrenteaftrek de vraag naar koopwoningen verder kan aanjagen. In een woningmarkt die al jarenlang kampt met schaarste en stijgende prijzen kan extra vraag de druk verder vergroten.

Vooral voor middeninkomens kan dit effect merkbaar zijn. Zij hebben vaak al moeite om een betaalbare koopwoning te vinden. Wanneer fiscale voordelen de vraag verder stimuleren, kan dat de toegankelijkheid van de koopmarkt verder onder druk zetten.

In discussies over mogelijke oplossingen wordt daarom gekeken naar alternatieve manieren om de hypotheekrenteaftrek te organiseren. Zo wordt voorgesteld om het aftrekpercentage los te koppelen van belastingtarieven en te werken met een vast percentage. Een andere optie is om het maximale aftrektarief te koppelen aan de eerste belastingschijf.

Bron: fd.nl