Raad van State scherpt stikstofregels aan voor gemeenten

Strengere toetsing stikstofruimte bij woningbouw

De Raad van State heeft opnieuw een duidelijke streep gezet onder het schuiven met stikstofruimte. Vanaf nu moeten ook gemeenten kunnen aantonen dat vrijgekomen stikstofruimte niet nodig is voor natuurherstel, wil woningbouw doorgang kunnen vinden. Dat oordeelde de hoogste bestuursrechter woensdag in een zaak over een woningbouwproject in Rijswijk.

Deze uitspraak betekent een verzwaring van de eisen bij het opstellen van omgevings- en bestemmingsplannen. Volgens advocaat Marijn Bodelier van Greenberg Traurig benadrukt dit nog eens de noodzaak van een helder stikstofbeleid door het nieuwe kabinet. Zolang dat ontbreekt, blijft er onzekerheid bestaan over of vrijgekomen stikstofruimte daadwerkelijk mag worden ingezet voor woningbouw.

Geen verrassing, wel grote impact

De nieuwe uitspraak komt volgens Bodelier niet uit de lucht vallen. Het is een logisch vervolg op de eerdere uitspraak van ruim een jaar geleden, waarbij ‘intern salderen’ voor het eerst werd beperkt. Toen verloren bedrijven die in de voorgaande jaren ongebruikte stikstofruimte intern hadden doorgeschoven, plots hun vergunning.

In het huidige geval gaf de Raad van State wel groen licht aan de gemeente Rijswijk voor de bouw van duizend woningen. Doorslaggevend was dat uit openbare documenten bleek dat de stikstofruimte niet nodig was voor natuurherstel. Dat is vanaf nu het harde criterium: alleen wanneer er geen enkel signaal is dat stikstofruimte nodig is voor het herstel van beschermde natuur, mag deze worden benut voor woningbouw.

Perspectief of juist meer vertraging?

Boerenorganisatie LTO reageerde opvallend positief op het oordeel. De organisatie spreekt van een belangrijke stap vooruit die vastgelopen woningbouwprojecten nieuw perspectief biedt. Volgens voorzitter Ger Koopmans kan dit besluit helpen om de impasse rondom stikstof te doorbreken.

Toch waarschuwen juristen voor mogelijke nieuwe juridische procedures. Volgens Bodelier is er namelijk veel openbaar onderzoek beschikbaar over de staat van natuurgebieden, en in veel gevallen zal er juist wél bewijs zijn dat zelfs minimale stikstofneerslag nadelig is.

Reactie van het kabinet op stikstofuitspraak

Ook het demissionaire kabinet toont zich bezorgd. In een eerste reactie erkent het dat de aangescherpte toets kan leiden tot vertraging, aanpassing van plannen of zelfs het tijdelijk stilleggen van woningbouwprojecten. Het kabinet bestudeert de uitspraak op dit moment zorgvuldig om de precieze gevolgen voor de woningbouwopgave in kaart te brengen.

De boodschap is duidelijk: gemeenten kunnen niet langer rekenen op beleidsruimte rondom stikstof, maar zullen hun plannen onderbouwd en transparant moeten verantwoorden. Een flinke uitdaging, zeker nu de druk op woningbouw groter is dan ooit.

Bron: fd.nl