Coopersburg in Akkrum bestaat 125 jaar. Het rijksmonument werd in 1901 gebouwd als bejaardenhuis en is nauw verbonden met het levensverhaal van de Friese ondernemer Frank Cooper, die in Amerika fortuin maakte en een deel daarvan inzette voor ouderen in zijn geboorteplaats.
1901
Het jaar waarin Coopersburg officieel werd geopend.
22
Het totale aantal woningen in het oorspronkelijke complex.
125 jaar
De leeftijd die het monument dit jaar bereikt.
Sociaal woonconcept uit 1901
Coopersburg werd ontworpen door gemeentearchitect Folkert Hoekstra en bestaat uit een centraal middendeel met aan weerszijden kleine woningen. Het gebouw geldt als overgangsarchitectuur, tussen de negentiende-eeuwse neostijlen en modernere stromingen als jugendstil en art deco.
Elke woning bood plaats aan twee ouderen. Geloof of geslacht speelde bij toelating geen doorslaggevende rol, wat voor die tijd opvallend was. Daarmee combineerde het complex zelfstandige woonruimte met een sociaal georganiseerde vorm van ouderenhuisvesting.
Amerikaans fortuin krijgt Friese bestemming
Initiatiefnemer Folkert Kuipers vertrok in 1866 naar de Verenigde Staten en ging daar verder als Frank Harmon Cooper. Via Buffalo bouwde hij samen met zakenpartner Henry Siegel een warenhuisimperium op in Chicago en New York. De warenhuizen liepen voorop met voorzieningen als liften, roltrappen, elektrisch licht en airconditioning.
Tijdens bezoeken aan Akkrum zag Cooper de armoede onder ouderen in zijn geboorteplaats. In 1899 richtte hij daarom een stichting op voor de bouw en exploitatie van Coopersburg. Ook na oplevering bleef hij financieel bij het complex betrokken.
Coopersburg laat zien dat maatschappelijk vastgoed geen nieuw fenomeen is. Al aan het begin van de twintigste eeuw werden particulier kapitaal, architectuur en langdurige sociale huisvesting in één concept samengebracht.
Monument met bijzondere nalatenschap
Veel historische onderdelen zijn bewaard gebleven. De regentenkamer bevindt zich nog in het middengebouw en bevat onder meer het gastenboek dat sinds 1901 wordt bijgehouden. De woningen zelf zijn inmiddels eigendom van een woningstichting.
Ook de tuin maakt deel uit van het historische ensemble. Daar staat het mausoleum van Frank Cooper en zijn eerste vrouw Nettie, eveneens een rijksmonument. Het gebouw in ingetogen art-nouveaustijl onderstreept hoe sterk de persoonlijke geschiedenis van de stichter met de plek verbonden bleef.
Erfgoed blijft bruikbaar en zichtbaar
Tijdens Open Monumentendag wordt een deel van Coopersburg voor publiek opengesteld. De combinatie van behouden architectuur, een nog herkenbare oorspronkelijke functie en langdurig gebruik maakt het complex tot een voorbeeld van vastgoed waarbij maatschappelijke betekenis en monumentale waarde elkaar versterken.
Historisch vastgoed vraagt om een zorgvuldige balans tussen gebruik, onderhoud, kwaliteit en langetermijnwaarde. Meer weten over deze samenhang? Bekijk dan de Opleiding Vastgoedbeheer.
Bron: fd.nl