De fiscale afschrijving van bedrijfspanden kan investeringen in innovatie en verduurzaming onbedoeld afremmen. Door de bodemwaarderegel mogen ondernemers met vastgoed in eigen gebruik vaak niet meer afschrijven zodra de fiscale boekwaarde onder de WOZ-waarde ligt. Dat raakt juist bedrijven die hun pand willen moderniseren, verduurzamen of aanpassen aan nieuwe technologie.
2019
sinds dit jaar geldt de aangescherpte bodemwaarderegel voor bedrijfspanden in de winstbelasting.
100% WOZ
de WOZ-waarde vormt de fiscale bodemwaarde waar niet onder mag worden afgeschreven.
25,8%
het nominale vpb-tarief kan voor vastgoedintensieve ondernemingen effectief zwaarder uitpakken.
Fiscale afschrijving bedrijfspanden loopt vast
Ondernemers die hun bedrijfspand al lange tijd in bezit hebben, kunnen fiscaal klem komen te zitten. De WOZ-waarde van zo’n pand is door inflatie en marktontwikkelingen vaak fors gestegen, terwijl de fiscale boekwaarde veel lager ligt. Op papier lijkt er dan sprake van waardeontwikkeling, maar die waarde is niet beschikbaar zolang het bedrijf het pand gewoon blijft gebruiken.
Juist deze oudere bedrijfspanden vragen vaak om forse investeringen. Denk aan isolatie, klimaatinstallaties, zonnepanelen, batterijopslag, laboratoria, serverruimtes of technische aanpassingen voor nieuwe productieprocessen. Zulke investeringen zijn nodig om vastgoed toekomstbestendig te houden, maar fiscaal kunnen ze minder gunstig uitpakken dan ondernemers verwachten.
Bodemwaarde op basis van WOZ beperkt aftrek
Sinds 2019 mag een bedrijfspand in de winstbelasting niet verder worden afgeschreven zodra de fiscale boekwaarde onder de WOZ-waarde komt. Die WOZ-waarde fungeert als bodemwaarde. Voor vastgoed in eigen gebruik gold eerder nog dat tot 50 procent van de WOZ-waarde kon worden afgeschreven.
De aanscherping heeft een belangrijk neveneffect. Nieuwe investeringen in het pand worden doorgaans geactiveerd op de balans en zouden normaal gesproken over meerdere jaren worden afgeschreven. Maar wanneer de fiscale boekwaarde al lager ligt dan de WOZ-waarde, kan die afschrijving fiscaal worden geblokkeerd.
Verduurzaming en innovatie worden duurder
De regeling raakt vooral ondernemingen die veel investeren in eigen vastgoed. Een hightechbedrijf dat een cleanroom bouwt, een producent die een fabriekshal geschikt maakt voor robotisering of een hotelketen die gebouwen energieneutraal wil maken, kan tegen dezelfde fiscale beperking aanlopen.
Daarmee ontstaat een spanning tussen beleid en praktijk. De overheid stimuleert verduurzaming en innovatie, maar de fiscale verwerking van noodzakelijke vastgoedinvesteringen sluit daar niet altijd op aan. Bedrijven moeten de investering wel financieren, terwijl de fiscale winst minder daalt dan de economische werkelijkheid doet vermoeden.
Een papieren waardestijging levert geen kasstroom op, terwijl verduurzaming en innovatie wél directe investeringen vragen.
Belasting over winst die economisch niet bestaat
Het probleem zit in de mismatch tussen commerciële en fiscale winstbepaling. In de commerciële jaarrekening worden investeringen meestal over de gebruiksduur afgeschreven. Fiscaal kan dat door de bodemwaarderegel worden uitgesteld tot verkoop of staking van de onderneming. Dat moment kan tientallen jaren later liggen.
Het gevolg is dat ondernemers belasting kunnen betalen over een winst die bedrijfseconomisch niet volledig bestaat. De kasstroom gaat naar noodzakelijke investeringen in het pand, maar fiscaal blijft de winst hoger. Vooral productiebedrijven, hotels, logistieke ondernemingen en bedrijven met specialistisch vastgoed kunnen daardoor zwaarder worden geraakt dan ondernemingen die vastgoed huren.
Vastgoedbeleid vraagt om heroverweging
De aangescherpte afschrijvingsregels waren bedoeld om de belastinggrondslag te beschermen. Dat doel is begrijpelijk, maar de uitwerking kan investeringen ontmoedigen die juist nodig zijn voor productiviteit, energiebesparing en technologische vernieuwing. De fiscale behandeling van gebouwen bepaalt mede of modernisering financieel haalbaar blijft. Een regeling die noodzakelijke investeringen afremt, kan op termijn ook de economische basis onder de belastinggrondslag verzwakken.
Bron: fd.nl